اکثر ایرانی‌ها از توافق هسته ای ایران و غرب حمایت می کنند (63 درصد)، اما تنها 32 درصد می‌گویند که مطمئن هستند آمریکا و کشورهای غربی در صورت رسیدن به توافق نهایی به تعهداتشان عمل خواهند کرد (9 درصد زیاد و خیلی زیاد، 23 درصد تا حدی). در عین حال 52 درصد از پرسش‌شوندگان در این نظرسنجی می گویند که در صورت رسیدن به توافق از برقراری رابطه میان ایران و آمریکا حمایت خواهند کرد.

در آستانه دور نهایی مذاکرات هسته ای میان ایران و قدرت‌های جهانی، آی‌پز در یک نظرسنجی تلفنی که طی روزهای 6 تا 8 خرداد 1394 انجام شده نظر مردم را در مورد سه جنبه مشخص از این مذاکرات به پرسش گرفته است:

اول اینکه آیا پاسخ‌دهندگان اساسا موافق انجام توافق هسته ای بین ایران و غرب هستند یا مخالف آن؟ دوم اینکه در صورت رسیدن به توافق تا چه حد مطمئن هستند (یا نیستند) که آمریکا و کشورهای غربی به تعهدات خود پایبند خواهند ماند. در سومین جنبه از مباحث مرتبط با مذاکرات هسته‌ای ایران و غرب، آی‌پز از پرسش شوندگان پرسیده است که در صورت رسیدن به توافق آیا موافق برقراری رابطه بین ایران و آمریکا هستند یا خیر.

موافقت یا مخالفت با توافق هسته‌ای

بیشتر کسانی که به پرسش موافقت یا مخالفت با توافق هسته‌ای در این نظرسنجی پاسخ داده‌اند، موافق انجام توافق ایران و غرب بر سر قضیه هسته‌ای هستند (63 درصد). در عین حال 9 درصد هم با این توافق مخالفت کرده اند، 12 درصد موافقت خود با توافق را به مشروط به این کرده‌اند که طی آن منافع ایران تامین شود و 16 درصد از پرسش‌شوندگان هم نظر مشخصی نداشته‌اند.

chart2

آی‌پز در نظرسنجی آبان ماه 1393 نیز همین پرسش را مطرح کرده بود. مطابق نتایج نظرسنجی آبان ماه، موافقان و مخالفان رسیدن به توافق در مذاکرات هسته ای به ترتیب 65 و 11 درصد از پرسش‌شوندگان را شامل می‌شدند. سبز دارند تا استان های با شاخص پایین تر.

chart3

تحلیل موافقت یا مخالفت با توافق هسته‌ای میان ایران و غرب، بر اساس سن و محل سکونت پاسخ‌گویان، بیانگر رابطه معنی‌دار آماری است.

افراد بین 30 تا 44 سال کمترین موافقان توافق (به نسبت سایر گروه‌های سنی) را تشکیل می‌دهند. همچنین پاسخگویان ساکن شهرها با نسبت بیشتری از رسیدن به توافق حمایت می‌کنند تا ساکنان روستاها.

chart4

chart5

اعتماد یا عدم اعتماد به آمریکا و کشورهای غربی در عمل به تعهدات هسته‌ای

تنها 9 درصد از پاسخگویان به این نظرسنجی، می‌گویند که تا حد زیاد یا خیلی زیاد مطمئن هستند آمریکا و کشورهای غربی در صورت رسیدن به توافق نهایی به تعهداتشان عمل خواهند کرد. بیست و سه درصد هم می گویند که تاحدی به این امر مطمئن هستند.

بیست و سه درصد معتقدند که تا اندازه کم یا خیلی کم احتمال دارد آمریکا و کشورهای غربی در صورت رسیدن به توافق به تعهداتشان در قبال طرف ایرانی پایبند بمانند و 15 درصد هم به هیچ وجه به آمریکا و کشورهای غربی در مورد این مسئله اعتماد ندارند. پنج درصد از پاسخگویان عمل به تعهدات هسته ای غربی‌ها در صورت رسیدن به توافق هسته ای را مشروط می دانند (2 درصد می‌گویند اگر ایران به تعهداتش عمل کند، غربی ها هم عمل خواهند کرد). بیست و پنج درصد به در پاسخ به این سئوال از اظهار نظر مشخص خودداری کرده یا گفته اند که نمی دانند تا چه حد غربی‌ها به توافقات پایبند خواهند ماند.

chart6

اعتماد یا عدم اعتماد به آمریکا و کشورهای غربی در عمل به تعهدات هسته‌ای بر اساس سن

از نظر آماری بین سن و اعتماد یا عدم اعتماد به آمریکا و کشورهای غربی در عمل به تعهدات هسته ای رابطه معنی داری وجود دارد. افراد پایین‌تر از 45 سال بیشتر از افراد بالای 45 سال می گویند که آمریکا و کشورهای غربی در صورت رسیدن به توافق به تعهدات هسته ای خود عمل خواهند کرد.

chart7

اعتماد یا عدم اعتماد به آمریکا و کشورهای غربی در عمل به تعهدات هسته‌ای بر اساس جنس

همچنین بررسی ویژگی‌های فردی و اجتماعی پاسخگویان بیانگر آن است که زنان بیشتر از مردان اعتقاد دارند آمریکا و کشورهای غربی در عمل به تعهدات هسته ای خود پایبند نخواهند بود.

chart8

رابطه میان ایران و آمریکا

مطابق یافته‌های این نظرسنجی، 52 درصد از پاسخگویان موافق برقراری رابطه میان ایران و آمریکا در صورت رسیدن به توافق هسته ای هستند، 11 درصد برقراری رابطه میان ایران و آمریکا را منوط به شرایطی از قبیل مطابقت با منافع ملی، عدم دخالت در امور داخلی ایران و موارد مشابه می کنند و 20 درصد هم با برقراری رابطه میان ایران و آمریکا مخالف هستند. هفده درصد هم در پاسخ به این سئوال نظر خاصی ابراز نداشته‌اند یا گفته اند که نمی دانند.

chart9

برقراری رابطه میان ایران و آمریکا بر اساس تحصیلات

تحلیل و بررسی میزان موافقت یا مخالفت با رابطه میان ایران و آمریکا در صورت رسیدن به توافق هسته ای از نظر آماری با متغیر سطح تحصیلات رابطه معنی داری را نشان می دهد. افراد دارای تحصیلات دانشگاهی بیشتر از افراد فاقد تحصیلات دانشگاهی با رابطه میان ایران و آمریکا اظهار موافقت می کنند.

chart10

روش اجرای نظرسنجی

  • این نظرسنجی طی روزهای ۶ تا ۸ خرداد ماه ۱۳۹۴ انجام شده است.
  • پاسخگویان این نظرسنجی از میان کلیه ساکنان بالاتر از ۱۸ سال مناطق شهری و روستایی سراسر کشور با نمونه گیری تصادفی انتخاب شده‌اند.
  • نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه ۶۸۰ نفر است.
  • یافته‌های نظرسنجی را می‌توان با اطمینان ۹۵ درصد و در فاصله‌ی اطمینان ۳/۸ درصد به کل افراد بالای ۱۸ سال ساکن ایران تعمیم داد. مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هر روز انجام شده است. نمونه‌ها بر اساس جنس، سن و محل سکونت (منطقه شهری یا روستا) و بر اساس داده‌های سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ وزن دهی شده‌اند.