iPOS - RSS http://www.ipos.me/fa iPOS - Iran Election Daily Tracking Poll [Farsi] fa ©2014 iPOS news ipos.me Sat, 15 Jun 2013 16:39:00 GMT Sat, 15 Jun 2013 16:39:00 GMT http://www.ipos.me/library/ui/img/logo/logo-150.jpg iPOS http://www.ipos.me 150 63 حسن روحانی پیروز شد http://www.ipos.me/post/39 http://www.ipos.me/post/39#39 Sat, 15 Jun 2013 16:39:00 GMT Analysis حسن روحانی با کسب 50.71 درصد آرا به عنوان رئیس جمهور منتخب برگزیده شد.

آقای روحانی که در نظرسنجی های انتخاباتی موسسه iPOS، بعد از مناظره سوم کاندیداها در روز جمعه 17 خرداد با یک شیب خیره کننده افزایش رای داشت، نهایتا موفق شد اکثریت مطلق آرا را بدست آورد و به عنوان رئیس جمهوری دولت یازدهم معرفی شود.

موسسه iPOS در آخرین گزارش تحلیلی خود در مورد انتخابات ریاست جمهوری که روز جمعه ساعت 8 صبح منتشر شد، دو سناریو برای انتخابات پیش بینی کرده بود. مطابق سناریوی دوم رای حداقل 65 درصد از افراد تصمیم نگرفته (میزان افراد تصمیم نگرفته 39 درصد) منجر به پیروزی آقای روحانی در دور اول انتخابات ریاست جمهوری می شد.  

]]>
دو مرحله‌ای: روحانی و قالیباف، یک مرحله‌ای: روحانی http://www.ipos.me/post/35 http://www.ipos.me/post/35#35 Fri, 14 Jun 2013 01:08:00 GMT Analysis مهمترین یافته‌ها:

  • بنا به «یکی از الگوهای پیش‌بینیِ» انتخابات فردا، اگر کسانی که تا دیروز برای شرکت در انتخابات تصمیم نگرفته‌اند و رای‌شان جنبه‌ی اعتراضی دارد، بخواهند نهایتا به نامزدهای موجود رای دهند، احتمال پیروزی در دور اول برای آقای حسن روحانی، نامزد پیشتاز انتخابات، وجود دارد.
  • بنا به «الگوی دوم پیش‌‍بینی»، در صورتی که آرای افراد تصمیم‌نگرفته الگویی مشابه آرای افراد تصمیم گرفته داشته باشد، انتخابات با حضور آقایان روحانی و قالیباف به دور دوم خواهد رفت.
  • اما «یافته‌های خامِ» آخرین نظرسنجیiPOS ، تا روز 23 خرداد، نشان می‌دهد که تا سه روزِ منتهی به روز انتخابات، آقایان روحانی و قالیباف با در اختیار داشتن 38 و 25 درصد آرای کسانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند بالاتر از سایر نامزدها قرار گرفته‌اند.
  • همین یافته‌ها نشان می‌دهد که تا یک روز پیش از انتخابات، حدود 39 درصد از پاسخگویان هنوز تصمیم نگرفته‌اند به چه کسی رای دهند و 11 درصد یا از افشای نام نامزد خود خودداری می‌کنند، یا به نام افراد دیگر اشاره می‌کنند و یا پاسخ‌هایی دیگر می‌دهند.
  • معنای روشن این یافته‌ها این است که تصمیم‌گیری این افراد اکنون به عنصری تعیین کننده در انتخابات فردا بدل شده است. رای این گروه می‌تواند رتبه‌ی تمامی نامزدها را - از لحاظ نظری -  تغییر دهد. این‌ پرسش که آیا در عمل نیز ورود این افراد به صحنه‌ی انتخابات منجر به دگرگونی رتبه‌ها و نسبت آرای نامزدهای موجود می‌شود یا خیر، باید بر اساس سناریوهای متفاوت مورد بحث قرار گیرد (برای بحث بیشتر به قسمت تحلیل‌ها در همین نوشته مراجعه کنید.)
  • به طور کلی، از میان تمامی پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند، گذشته از 39 درصدی که تصمیم مشخصی اتخاد نکرده‌اند و حدود 11 درصدی که به افراد دیگری تمایل داشته یا از اعلام نظر خود  خودداری کرده‌اند، آقای روحانی با در اختیار داشتن 19.1 درصد آرا در میان 6 نامزد موجود، در صدر قرار دارند. پس از ایشان آقایان قالیباف با 12.4 رد رتبه‌ی دوم قرار می‌گیرند. آقایان رضایی و جلیلی به ترتیب با 6.9 و 6.3، در رده‌های دوم تا چهارم قرار می‌گیرند. پس از اینان، آقایان ولایتی وغرضی قرار دارند.
  • اگر از میان پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند فقط کسانی در نظر گرفته شوند که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 6 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آقای روحانی با در اختیار داشتن 38 درصد  آرا در میان 6 نامزد موجود، در صدر قرار دارند. پس از ایشان آقای قالیباف، با 24.6 درصد آرا در رده‌ی بعد قرار می‌گیرند. آقایان رضایی و جلیلی به ترتیب با 13.7 و 12.6 درصد در رده‌های سوم و چهارم قرار می‌گیرند. پس از اینان، آقایان ولایتی وغرضی قرار دارند به ترتیب با 9.7 و 1.4 درصد آرا.

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، از نظر تصمیم‏گیری برای رای دادن در چه و ضعیت‏هایی قرار دارند.

 

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد از میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده‏اند، هریک از نامزدها چه میزان رای دارند.

جدول زیر میزان اقبال به نامزدها را بر اساس جنسیت (زن و مرد) نشان می‌دهد:



در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان دو گروه سنی (کمتر از 40 سال و بیشتر از 40 سال) مقایسه شده است:

در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان پاسخ دهندگان مقیم در مناطق شهری و غیر شهری مقایسه شده است:

 

تحلیل:

میزان مشارکت

  • میزان مشارکت در این نظرسنجی بالای 75 درصد بوده است.
  • اگر درصد بالایی از کسانی را که از پاسخ به سوالات ما امتناع کرد‌ه‌اند، معادل کسانی فرض کنیم که در انتخابات شرکت نخواهند کرد و به همین دلیل از پاسخ به سوالات مربوط به انتخابات سرباززده‌اند،  آن‌گاه میزان مشارکت کاهش خواهد یافت.
  • با این همه باید افزود میزان مشارکت بالا در این نظرسنجی لزوماً معادل همان میزان از نسبت شرکت کنندگان در روز انتخابات نیست. در نظرسنجی‌ها، معمولاً میزان «اعلام مشارکت»، بیش از میزان «مشارکت عملی» در روز انتخابات است. تفاوت «مشارکت اعلامی» و «مشارکت عملی» فقط به ایران اختصاص ندارد.
  • اعلام مشارکت بالا، فقط جنبه‌ی سیاسی هم ندارد که ناشی از ترس در پاسخ به سوال باشد، بلکه می تواند ناشی از این واقعیت ساده باشد که وقتی از مردم برای شرکت در انتخابات سوال می شود آنان فقط باید تمایل خود را «اعلام» کنند اما نیاز به «عمل» (شامل آماده شدن، رفت و آمد، هزینه‌های زمانی و مادی) برای رای دادن ندارند. حال آن که در روز رای گیری آنان باید همه این اعمال را انجام دهند، که به سادگی اعلام یک کلمه «بله» نیست.
  • اعلام مشارکت بالا، همچنین می تواند تا حدی نیز ناشی از ملاحظات روانشناسی سیاسیِ حاکم بر جامعه‌ی ایران باشد، ملاحظاتی که می تواند مردم را به همنوایی با خواست حکومت مبنی بر لزوم شرکت در انتخابات سوق دهد. این همنوایی می تواند نوعی اریبی روشمند در داده های مربوط به میزان مشارکت ایجاد کند.
  • با توجه به همه‌ی این ملاحظات ارقام میزان مشارکت در این نظرسنجی را باید با احتیاط تفسیر کرد.

رای به نامزدها

  • نظرسنجی‌های چرخشی با جمع نظرهای مردم در دوره‌های چند روزه انجام می‌شود. در نظرسنجی iPOS این نظرسنجی ها در دوره های  4 روزه انجام می شود. با این اوصاف، به دلیل تجمیع نتایج، آثار تغییرات جدید به خاطر ادغام با اطلاعات حاصل از روزهای قبل تعدیل می شود.
  • iPOS برای درک بهتر تحولا سریع روزهای آخر این بار گزارش نظرسنجی خود را بر مبنای تجمیع آرای 3 روز اخیر تنظیم کرده است. (به دلیل ملاحظات لجستیکی، انجام دو روزه و یک روزه‌ی نظرسنجی در روزهای آخر امکان‌پذیر نشد).
  • برای درک بهتر تحول آرا و ترسیم تصویر بهتری از آن‌چه در انتخابات فردا می‌توان انتظار داشت، باید هم تحول آرای نامزدها تحلیل شود هم تخمینی از آرای افراد تصمیم نگرفته به دست داد.
  • پیشی‌گرفتن آرای آقای روحانی محصول رشد مدوام آرای ایشان از روزهای بعد از آخرین مناظره‌ی تلویزیونی بوده است که تا آخرین روز نظرسنجی‌ها در 23 خرداد ادامه داشته است. به این ترتیب می‌شود حدس زد روند رو به رشد آرای ایشان فردا نیز متوقف نمی‌شود، گرچه بر اساس آرای افراد تصمیم نگرفته، می‌توان گفت این رشد امروز شیب کمتری نسبت به روزهای گذشته داشته است.
  • آرای آقای قالیباف نیز به طور کلی روندی نزولی را طی کرده است. اگر تحول مهمی رخ ندهد نباید انتظار داشت در این روند تغییر مهمی رخ دهد. البته، به دلیل رسیدن به کفِ رای، می‌شود انتظار داشت که این روند کند شود.
  • در مورد الگوی رفتاری انتخاباتی افراد تصمیم‌نگرفته و کسانی که رای نمی‌دهند، مطالعات معدودی با دامنه‌ی برد محدود صورت گرفته است. بر مبنای پژوهش‌های انتخاباتی «گروه پژهشی آینده»، می‌توان گفت – بر خلاف انتظار و بر خلاف نظر مشهور - در اواخر دهه‌ی هفتاد و اوایل دهه‌ی هشتاد تفاوت قابل ملاحظه‌ای بین رفتار افراد دیر تصمیم گرفته و افراد رای نداده از یک سو و افراد رای داده از سوی دیگر وجود نداشته است.
  • گرچه بویژه پس از رویدادهای پس از انتخابات سال 88 رای ندادن معنایی متفاوت با نوعی اعتراض اجتماعی به خود گرفته است. اما می شود حدس زد آن دسته از کسانی که نهایتا رای می‌دهند، یا از گروه معترضان اجتماعی نیستند یا در صورت رای دادن به نامزدهایی رای خواهند داد که دوری کمتری از معنای اعتراض آن‌ها داشته باشند.
  • بر این دو مبنا می‌توان دست کم از دو سناریوی محتمل برای نتیجه‌ی انتخابات جمعه 24 خرداد سخن گفت:
  • الگوی اول مبنتی بر عدم تفاوت آرای تصمیم نگرفته‌ها و تصمیم گرفته‌هاست، که در این صورت رتبه و نسبت آرای افراد در نظرسنجی تغییر نمی‌کند.
  • الگوی دوم مبتنی بر تمایل آرای تصمیم نگرفته‌ها به سوی نامزدی است که از معترضان دورتر است. در این حال بسته به نسبت آرای اعتراضی در میان کل تصمیم نگرفته‌ها ارقام متفاوتی حاصل می‌شود. در صورتی که بنا به فرض بیش از 65 درصد آرای این عده معطوف به نفر اول، یعنی آقای روحانی باشد، ایشان ممکن است در دور اول پیروز انتخابات باشند.

رای به نامزدها بر اساس سن، جنس و تحصیلات پاسخ دهندگان

  • تحلیل آرای نامزدها بر اساس جنسیت، سن، تحصیلات، از نظر آماری رابطه‌ی معنی داری بین این عوامل و رای به نامزدها را نشان نمی‌دهد. به علاوه این رابطه‌ها سیال است و در بسیاری از موارد روز به روز تغییراتی را نشان می‌دهد که حاکی از تاثیر نمونه بر آن است. با این همه برخی تفاوت‌ها، با رعایت این ملاحظات، قابل ذکر است.
  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت پاسخگویان نشان می دهد از میان کسانی که به آقایان قالیباف و ولایتی رای می دهند، نسبت زنان اندکی بیشتر از مردان است.
  • .همچنین می توان گفت، در میان رای دهندگان به آقایان جلیلی، رضایی و روحانی، افراد کمتر از 40 سال نسبت بیشتری از افراد بالای 40 سال دارند.
  • از نظر سطح تحصیلات، میان رای دهندگان به آقایان قالیباف و ولایتی، افراد با تحصیلات دانشگاهی، به نسبت بیشتری به به چشم می‌خورند.
  • وقتی پاسخگویان را بر حسب منطقه زندگی آنان به دو گروه شهری و غیر شهری (شامل جمعیت روستایی و عشایری) تقسیم کنیم، می‌توان گفت که در میان رای دهندگان به آقای روحانی، قالیباف و ولایتی، نسبت شهری‌ها به غیرشهری‌ها بیشتر از بقیه‌ی نامزدها است.

روش اجرای نظرسنجی

  • نظرسنجی‌های iPOS منتشر شده در روز سه شنبه 21 خرداد به شیوه چرخشی (Rolling) سه روزه انجام شده است. (به دلیل تاثیر رای روزهای 19 و 20 و 21 خرداد، در نتایج منتشر شده، آرای آقایان عارف و حداد عادل که از کاندیداتوری انصراف داده اند نیز مورد محاسبه قرار گرفته است. پیش بینی می شود در دو روز آینده و با حداقل شدن تاثیر روزهای قبل بر نتایج نظرسنجی، آمار کاندیداهای انصراف داده به صفر برسد.
  • نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن‌های ثابت و همراه در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 1067 نفر است.
  • یافته‌های نظرسنجی را می توان با اطمینان 95 درصد و در فاصله‌ی اطمینان 3 درصد به کل افراد بالای 18 سال ایرانی ساکن ایران تعمیم داد.
  • مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هرروز انجام می‌شود.
]]>
دوره چرخش در نظرسنجی‌ها http://www.ipos.me/post/38 http://www.ipos.me/post/38#38 Thu, 13 Jun 2013 23:36:00 GMT Blog در توضیح روش اجرای نظرسنجی موسسه  iPOS گفته می شود که این نظرسنجی ها به شیوه چرخشی 4 یا 3 روزه انجام می شوند. به عبارت بهتر اگر قرار باشد نتایج منتشر شده در روز جمعه 24 خرداد (امروز) را در در نظر بگیریم، با توجه به دوره چرخشی 3 روزه، این نتایج حاصل بررسی آمار روزهای سه شنبه تا پنج شنبه هستند (با فرض در نظر گرفتن دوره چرخشی 3 روزه).
اما دوره چرخش Rolling Days به چه معنی است و چرا در نظرسنجی ها مورد محاسبه قرار می گیرد؟

دوره چرخش یا همان Rolling Days یا Rolling Average به این دلیل در آمار و محاسبات نظرسنجی ها به کار می رود تا روند تغییرات را در طول زمان به صورت نمایان تری ارائه نماید. یا بهتر بگویم از تاثیر اعمال نوسانات و سوگیری های آماری که می تواند به هر دلیل در یک نظرسنجی پیش آید جلوگیری کند. فرض کنید که اگر قرار باشد برای سنجش روند آرای کاندیداها، تنها نتایج حاصل از نظرسنجی در یک روز مورد محاسبه قرار بگیرد، این نتایج می تواند به دلایل مختلف از جمله عدم امکان تعمیم نمونه، سوگیری توسط پرسش گران و ... به صورت سیستماتیک محل اشکال باشد. در نظر گرفتن دوره چرخشی امکان این سوگیری ها را کاهش و روند تغییرات را به صورت محافظه کارانه تر – و قابل اطمینان تر – نشان می دهد.

در نظر گرفتن دوره چرخش همانطور که گفتم در ذات خود محافظه کارانه است، اما نظرسنجی ها به دلیل آنکه می توانند به افکار عمومی جهت بدهند، حساسیت هایی را نیز با خودشان به دنبال خواهند داشت. اگر قرار باشد محاسبات آماری بدون در نظر گرفتن این حساسیت ها انجام شود می تواند به شهرت و اعتبار یک موسسه ضربه وارد کند. به همین دلیل هم هست که موسسه های بزرگ نظرسنجی مانند گالوپ Gallup، راسموسن Rasmuseen، و پیو  Pew از دوره چرخش برای محاسبات آماری خود استفاده می کنند و البته این دوره چرخش برای آنها نیز متغیر است. به عنوان مثال در انتخابات ریاست جمهوری سال 2012 در آمریکا، موسسه گالوپ از دوره چرخشی 7 روزه استفاده می کرد و "راسموسن" و "پیو" دوره چرخشی 3 روزه را مورد استفاده قرار می دادند و یا اینکه موسسه گالوپ برای پیش بینی نرخ بیکاری ماهیانه از دوره چرخشی 30 روزه (یک ماه کامل) استفاده می کند.

استفاده از دوره چرخشی البته با انتقادهایی هم مواجه است. به عنوان مثال اگر روند آرا در مورد یک کاندیدای ریاست جمهوری صعودی یا نزولی باشد، در نظر گرفتن دوره چرخشی به نوعی میانگین گرفتن از آمار روزانه است و باعث می شود که این روند رشد به درستی نشان داده نشود (بیشتر یا کمتر از میزان واقعی نشان داده داده شود). به همین دلیل هم هست که می توان این دوره ها را وزن دهی کرد و یا اینکه همان طور که بسیاری از موسسات نظرسنجی انجام می دهند وزن روزهای نزدیک به روز ارائه گزارش را بالاتر در نظر گرفت.

ما در iPOS تا روز دوشنبه 20 خرداد، از دوره چرخشی 4 روزه استفاده می کردیم. یعنی به عنوان مثال نتایج منتشر شده در روز یکشنبه شامل نتایج روزهای چهارشنبه، پنجشنبه، جمعه و شنبه بود و در روز دوشنبه هم، نتایج روزهای پنجشنبه، جمعه، شنبه و یکشنبه را در نظر می گرفتیم. به همین دلیل، نتایج هر روز حداکثر 4 بار در نتایج نظرسنجی های مختلف موثر بود.

یکی از ایرادها مطرح شده به ما، در آمار ارائه شده روز سه شنبه 21 خرداد این بود که چرا هنوز، آرای آقایان عارف و حداد عادل را که از کاندیداتوری انصراف داده بودند در محاسبات خود دخیل می کردیم. همان طور که مشخص است، دلیل محاسبه این دو به این دلیل بود که بخشی از نتایج منتشر شده در روز سه شنبه، مربوط به روزهای قبل از استعفای این دو یعنی شنبه و یکشنبه بود و در این دو روز بخشی از مردم آرای خود را به آقایان عارف و حداد عادل داده بودند.

بدیهی است هرچه از زمان انتخابات دورتر هستیم یعنی در روزهای آغازین تبلیغات انتخاباتی، دوره های چرخش می توانستند و منطقی بود که چهار یا پنج روزه باشند، اما هرچه به روز انتخابات نزدیک تر می شویم، دوره های چرخشی برای کاهش اثرات روز قبل و محاسبه دقیق تر روزهای آخر باید کمتر شوند. تکرار انجام نظرسنجی در روزهای مختلف هم از احتمال خطاهای سیستماتیک می کاهد و بر دقت آن می افزاید. به همین دلیل بود که نتایج روز سه شنبه 21 خرداد، چهارشنبه 22 خرداد و پنجشنبه 23 خرداد، بر اساس دوره چرخش 3 روزه منتشر شدند تا در حد ممکن اثر روزهای قبل را بر نظرسنجی نهایی خودمان کاهش دهیم.

]]>
تغییرات تا آخرین لحظات http://www.ipos.me/post/32 http://www.ipos.me/post/32#32 Thu, 13 Jun 2013 07:47:00 GMT Analysis مهمترین یافته‌ها:

  • مهم‌ترین یافته‌های آخرین نظرسنجی iPOS ، نشان می‌دهد که انتخابات هنوز دو مرحله‌ای است. هیچ‌یک از نامزدها در حال حاضر نیمی از آرای کسانی را که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند و به یکی از 6 نامزد موجود تمایل دارند، به دست نیاورده‌اند.
  • گرچه آرای کسانی که هنوز تصمیم نگرفته‌اند به چه کسی رای دهند به حدود  42 درصد رسیده است، این عده در صورت تصمیم‌گیری و حضور در انتخابات با الگویی متفاوت از رای‌دهندگان حاضر در این نظرسنجی، می‌توانند تمام پیش‌بینی‌ها را تغییر دهند، از جمله می‌توانند آن را از یک انتخابات دو مرحله‌ای به انتخاباتی یک مرحله‌ای تبدیل کنند.
  • اولین اثر کاهش یک هفته‌ای نسبت کسانی که پیشتر تصمیم به رای مشخصی نداشتند، تغییر نسبت آرای نامزدهاست که از سه روز پیش شروع شده است، تغییری که در صورت ادامه‌ی روندش تا روز انتخابات،  باید شاهد تحولات بیشتری بود.
  • بخشی دیگر از تغییر نسبت آرای نامزدها، ناشی از انصراف دو نامزد از میان نامزدهای موجود و تغییر نسبت آرای سایر نامزدها از کل آراست. (این تغییر، تغییری آماری است و لزوماً به انتقال رای نامزدهای انصراف داده به نامزدهای موجود مربوط نمی‌شود.)
  • مهم‌ترین تغییر در آرای نامزدها، ادمه‌ی صعود آرای آقای روحانی و صدر نشینی ایشان در جدول نامزهاست. در حال حاضر میان کسانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند و به یکی از 6 نامزد موجود تمایل دارند، آقای روحانی 32.4 درصد آرا را در اختیار دارند.
  • در میان نامزدهای اصول‌گرا یا نزدیک به اصول‌گرایان، آقای قالیباف هنوز با بیشترین رای، 24.6 درصد، پشت سر آقای روحانی قرار دارد.
  • به طور کلی، از میان تمامی پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند، گذشته از 42 درصدی که تصمیم مشخصی اتخاد نکرده‌اند و حدود 9 درصدی که به افراد دیگری تمایل داشته یا از اعلام نظر خود  خودداری کرده‌اند، آقای روحانی با در اختیار داشتن 15.8 درصد آرا (در میان 8 نامزد اولیه) و  16 درصد (در میان 6 نامزد موجود) در صدر قرار دارند. پس از ایشان آقایان قالیباف، رضایی و جلیلی به ترتیب با 12، 7.1 و     6.8 درصد (در میان 8 نامزد اولیه)  و 12.2، 7.2 و 6.9 درصد (در میان 6 نامزد موجود) در رده‌های دوم تا چهارم قرار می‌گیرند. پس از اینان، آقایان ولایتی وغرضی قرار دارند.
  • اگر از میان پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند فقط کسانی در نظر گرفته شوند که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 8 یا 6 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آقای روحانی با در اختیار داشتن 31.7 درصد آرا (در میان 8 نامزد اولیه) و  32.4 درصد (در میان 6 نامزد موجود) در صدر قرار دارند. پس از ایشان آقای قالیباف، 7با 24.1 درصد آرا (در میان 8 نامزد اولیه) و  24.6 درصد (در میان 6 نامزد موجود) در رده‌ی بعد قرار می‌گیرند. آقایان رضایی و جلیلی به ترتیب با 14.3 و 13.7 درصد (در میان 8 نامزد اولیه) و 14.6 و 14 درصد (در میان 6 نامزد موجود) در رده‌های سوم و چهارم قرار می‌گیرند. پس از اینان، آقایان ولایتی وغرضی قرار دارند.

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، از نظر تصمیم‏گیری برای رای دادن در چه و ضعیت‏هایی قرار دارند.

 

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد از میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده‏اند، هریک از نامزدها چه میزان رای دارند.

جدول زیر میزان اقبال به نامزدها را بر اساس جنسیت (زن و مرد) نشان می‌دهد:



در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان دو گروه سنی (کمتر از 40 سال و بیشتر از 40 سال) مقایسه شده است:

انتخاب رای دهندگان در جدول زیر بر اساس سطح تحصیلات (بدون تحصیلات دانشگاهی و دارای تحصیلات دانشگاهی) مقایسه شده است:

 

تحلیل:

میزان مشارکت

  • نظرسنجی‌های چرخشی با جمع نطرهای مردم در دوره‌های چند روزه انجام می‌شود. در نظرسنجی iPOS این نظرسنجی ها در دوره های  4 روزه انجام می شود. با این اوصاف، به دلیل تجمیع نتایج، آثار تغییرات جدید به خاطر ادغام با اطلاعات حاصل از روزهای قبل تعدیل می شود.
  • iPOS برای درک بهتر تحولا سریع روزهای آخر این بار گزارش نظرسنجی خود را بر مبنای تجمیع آرای 3 روز اخیر تنظیم کرده است.
  • به علاوه برای درک بهتر تحول آرا بد نیست آرا به صورت روزانه نیز تحلیل شود تا از تغییرات مهم نیز تصویر بهتری به دست داده شود. مهم‌ترین تحول چهار روز اخیر، گذر آرای آقای روحانی از آرای آقای قالیباف در صدر فهرست نامزدها بوده است.
  • پیشی‌گرفتن آرای آقای روحانی محصول دو روند متضاد بوده است: روند نزولی آرای آقای قالیباف از یک سو و روند صعودی آرای اقای روحانی از سوی دیگر. این دور روند پس از آخرین مناظره تلویزیونی آغاز شده و هنوز ادامه دارد.
  • آرای آقای قالیباف از روز 16 خرداد تاکنون از 39 درصد به 24.6 درصد رسیده ( 36 درصد رشد منفی) وآرای آقای روحانی از 8.1 درصد به 32.4 درصد ( رشد مثبت 300 درصد). به نظر می‌رسد بخشی از رشد بالای آرای آقای روحانی به دلیل پایین بودن اولیه‌ی آرای ایشان و بخشی ناشی از تحولات سیاسی در صحنه‌ی انتخابات باشد.
  • با توجه به انصراف آقای عارف به سود آقای روحانی، احتمال می‌رود آرای آقای روحانی باز هم رو به افزاییش بگذارد، اما در مورد روند آرای آقای قالیباف در دو روز آینده نمی‌ توان با قاطعیت داوری کرد.

رای به نامزدها بر اساس سن، جنس و تحصیلات پاسخ دهندگان

  • تحلیل آرای نامزدها بر اساس جنسیت، سن، تحصیلات، از نظر آماری رابطه‌ی معنی داری بین این عوامل و رای به نامزدها را نشان نمی‌دهد. به علاوه این رابطه‌ها سیال است و در بسیاری از موارد روز به روز تغییراتی را نشان می‌دهد که حاکی از تاثیر نمونه بر آن است. با این همه برخی تفاوت‌ها، با رعایت این ملاحظات، قابل ذکر است.
  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت پاسخگویان نشان می دهد از میان کسانی که به آقایان قالیباف و ولایتی رای می دهند، نسبت زنان اندکی بیشتر از مردان است.
  • .همچنین می توان گفت، در میان رای دهندگان به آقایان جلیلی و رضایی، افراد کمتر از 40 سال نسبت بیشتری از افراد بالای 40 سال دارند.
  • از نظر سطح تحصیلات، میان رای دهندگان به آقایان جلیلی و ولایتی، افراد با تحصیلات دانشگاهی، به نسبت بیشتری به به چشم می‌خورند.
  • وقتی پاسخگویان را بر حسب منطقه زندگی آنان به دو گروه شهری و غیر شهری (شامل جمعیت روستایی و عشایری) تقسیم کنیم، می‌توان گفت که در میان رای دهندگان به آقای روحانی، قالیباف و ولایتی، نسبت شهری‌ها به غیرشهری‌ها بیشتر از بقیه‌ی نامزدها است.

روش اجرای نظرسنجی

  • نظرسنجی‌های iPOS منتشر شده در روز سه شنبه 21 خرداد به شیوه چرخشی (Rolling) سه روزه انجام شده است. (به دلیل تاثیر رای روزهای 19 و 20 و 21 خرداد، در نتایج منتشر شده، آرای آقایان عارف و حداد عادل که از کاندیداتوری انصراف داده اند نیز مورد محاسبه قرار گرفته است. پیش بینی می شود در دو روز آینده و با حداقل شدن تاثیر روزهای قبل بر نتایج نظرسنجی، آمار کاندیداهای انصراف داده به صفر برسد.
  • نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن‌های ثابت و همراه در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 1067 نفر است.
  • یافته‌های نظرسنجی را می توان با اطمینان 95 درصد و در فاصله‌ی اطمینان 3 درصد به کل افراد بالای 18 سال ایرانی ساکن ایران تعمیم داد.
  • مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هرروز انجام می‌شود.
]]>
در باب دقت نظرسنجی‌های انتخاباتی http://www.ipos.me/post/33 http://www.ipos.me/post/33#33 Thu, 13 Jun 2013 02:58:00 GMT Blog طی چند روز گذشته نظرسنجی موسوم به آی‌پُز[1] در اینترنت دست به دست شده است. در این میان، بسیاری به نتایج این نظرسنجی به دیده تردید نگاه کرده‌اند. این نوشتار قصد دارد به نظرسنجی‌های انتخاباتی مختلف نگاهی بیندازد و در مورد خطاهای ممکن بحث کند. فرض می‌کنم که افراد پرسش‌شونده راست می‌گویند و موسسات نظرسنجی صادقانه نظرات را گزارش می‌کنند.

۱. انتخاب جامعه آماری: اکثر نظرسنجی‌های اینترنتی در ایران غیرمعتبر هستند. دلیل این امر این است که جامعه آماری[2] کاربران اینترنت نمونه‌ای تصادفی از جمعیت کل کشور نیست. گزارش مرکز آمار ایران[3] ادعا می‌کند که اکثر کاربران اینترنت در ایران نوجوانان و جوانان هستند. همچنین ضریب نفوذ در استان‌هایی همچون تهران، اصفهان و آذربایجان شرقی بیشتر است و در استان‌های سیستان و بلوچستان و کرمان و خراسان جنوبی اینترنت ضریب نفوذ کمتری دارد[4]. اگر بخواهیم به این واقعیات، این که چه جامعه آماری از یک سایت خاص بازدید می‌کنند را هم اضافه کنیم، اعتبار اکثر نظرسنجی‌های آماری را به خاطر ناهمگون بودن زیر سوال می‌رود.

ادعا شده که ضریب نفوذ تلفن همراه در ایران ۹۱ درصد است[5]. همین امر موجب می‌شود که جامعه‌ای آماری دارندگان تلفن یک جامعه آماری مناسب برای نظرسنجی پنداشته شود. اگرچه همواره انتقاداتی همچون سویه نتیجه نظرسنجی به نفع کسانی که تلفن دارند و یا کسانی که در زمان نظرسنجی در کنار تلفن‌شان بودند و یا فرصت پاسخ به تلفن را داشتند وجود دارد، ولی یک جواب به این انتقاد این است که بین این موارد و نتیجه سوال نظرسنجی همبستگی قوی وجود ندارد.

۲. اندازه نمونه و نحوه نمونه‌گیری: بسیاری از نظرسنجی‌‌ها با ادعای این که نمونه رای‌گیری آن‌ها بزرگ‌تر از نظرسنجی‌های دیگر است، خود را معتبرتر از نظرسنجی‌های دیگر می‌دانند. در واقع آن‌چه بیش از اندازه نمونه اهمیت دارد نحوه نمونه گیری[6] است. نظرسنجی‌های اینترنتی در واقع دچار نمونه‌ای از تعصب نمونه‌ای [7] به نام تعصب خود گزینی[8] هستند و اصلی‌ترین مشکل آن‌ها این است که نمونه آماری خود انتخاب می‌کند که در نظرسنجی شرکت کند یا نه. یک روش مناسب این است که از جامعه آماری به صورت یکنواخت و تصادفی نمونه‌گیری کنیم[9]. بسیاری از نظرسنجی‌های معتبر همچون گالوپ[10] و راسموسن[11] از تماس تلفنی تصادفی[12] از بین یک لیست از شماره تلفن‌ها استفاده می‌کنند.

در مورد اندازه نمونه‌گیری هم شاید در نگاه اول نابدیهی به نظر آید که که چگونه یک نمونه هزار نفری می‌تواند آرای یک جمعیت ۷۰ میلیونی را با این دقت تقریب بزند. قضیه اعداد بزرگ بیان می‌کند[13] که میانگین نتیجه نمونه‌گیری تصادفی از یک متغیر تصادفی به میانگین امید ریاضی آن متغیر تصادفی میل می‌کند. تری تائو[14] ریاضی‌دان استرالیایی در این پست[15] وبلاگ‌اش سعی می‌کند توضیح دهد که بدون توجه به این که یک جامعه آماری چقدر بزرگ باشد، یک نظرسنجی با نمونه‌گیری هزار نفری اگر تصادفی انتخاب شود، می‌تواند نتایج یک انتخابات را با ۹۵ درصد اطمینان و ۳ درصد خطا پیش‌بینی کند. اگر بخواهم به صورت شهودی در مورد قضیه اعداد بزرگ توضیح بدهم شبیه این می‌ماند که انگشتم را در آب دریاچه‌ای فرو کنم و با فرو کردن آن در دهانم به میزان شوری آب پی ببرم.

۳. نحوه رای‌گیری آی‌پُز: مسئولین آی‌پُز ادعا می‌کنند که با استفاده از یک بانک اطلاعاتی شماره تلفن و شماره‌یابی تصادفی (احتمالا با روش [12]) با مردم ایران تماس می‌گیرند. نتایج نظرسنجی از میانگین نتایج چهار روز اخیر[16] منتشر می‌شود.

نکته دیگر این‌که در مورد اطمینان ۹۵ درصد و خطای ۳ درصد باید دقت بیشتری کرد. بنابر نامساوی هفدینگ[17] احتمال این‌که میانگین ۱۰۶۷ نمونه از یک متغیر تصادفی در فاصله‌ی اطمینان ۵ درصد از امید ریاضی این متغیر تصادفی قرار بگیرد برابر است با ۹۵ درصد. روش‌هایی وجود دارد که می‌توان این این درصد اطمینان را بهتر کرد و در نهایت میانگین ۱۰۶۷ نمونه از یک متغیر تصادفی با احتمال ۹۵ درصد در فاصله اطمینان ۳ درصد از امید ریاضی قرار می‌گیرد.[18] در نتیجه با توجه به وجود شش کاندیدا، می‌توان گفت که احتمال این که همه آرای منتشره در سه درصدی آن‌چه منتشر شده قرار بگیرند حداقل برابر است با ۷۰ درصد، که ضریب اطمینان را پایین‌تر می‌آورد.

با این حال هنوز می‌توان از نتایج این نظرسنجی اطلاعاتی با ضریب اطمینان بالا استخراج کرد. مثلا با توجه به این‌که در نظرسنجی آی‌پُز در تاریخ ۲۲ خرداد ادعا شده که درصد آرای منتشره  ۳۲.۴ درصد و آرای قالیباف ۲۴.۶ درصد است، اگر فرضیات بالا صحیح باشند و ادعایشان صحت داشته باشد و البته شبهات زیر نادیده گرفته شود، می‌توان به این نتیجه رسید که به احتمال حداقل ۹۰ درصد روحانی از قالیباف جلوتر است.

۴. شبهات: سعی می‌کنم در پایان به چند مورد از شبهه‌هایی که به دقت نظرسنجی آی‌پُز وارد است، اشاره کنم و تاثیر آن‌ها را در دقت نظرسنجی بررسی کنم:

- میزان مشارکت در این نظرسنجی: این میزان در نظرسنجی آی‌پُز بالای ۷۰ درصد اعلام شده است. همان‌طور که گزارش به این موضوع اشاره می‌کند، اگر درصد بالایی از کسانی را که از پاسخ به سوالات امتناع کرده‌اند، معادل کسانی فرض شوند که از شرکت در انتخابات سرباز زده‌اند، آن‌گاه میزان مشارکت کاهش پیدا می‌کند. همچنین این امکان وجود دارد که بین کسانی که از شرکت در نظرسنجی خودداری کرده‌اند و طرف‌داران یک کاندید خاص همبستگی وجود داشته باشد.

- احتمال همبستگی بین آرای تصمیم نگرفته و یک کاندید خاص: امکان دارد بین کسانی هنوز تصمیم نگرفته‌اند و کسانی که به یک کاندیدای خاص متمایل هستند، همبستگی وجود داشته باشد. با توجه به درصد بالای آرای تصمیم نگرفته، همین موضوع می‌تواند در نتایج خطا ایجاد کند. فکر مي‌کنم یکی از دلایل افزایش شدید آرای روحانی در نتیجه نظرسنجی در روز ۲۱ خرداد به خاطر این باشد که بسیاری از کسانی که هنوز تصمیم نگرفته بودند (و احتمالا بین عارف و روحانی مردد بودند) پس از انصراف عارف به نفع روحانی انصراف دادند.

- عدم صداقت افراد پرسش‌شونده: ادعا شده که برخی از افراد پرسش‌شونده به دلیل ملاحظات شخصی دروغ می‌گویند و این می‌تواند در نتیجه نظرسنجی خدشه وارد کند. متاسفانه راهی برای حل این موضوع به ذهنم نمی‌رسد.

- صداقت آی‌پُز و احتمال عددسازی: برخی ادعا کرده‌اند که آمار اعلام شده عددسازی شده و برخی نیز صحت و صداقت گزارش آی‌پُز را زیر سوال برده‌اند. تاکنون موفق شده‌ام برخی از ادعاهای عددسازی را رد کنم، ولی اگر این ادعا ثابت شود، این امر می‌تواند صحت و اعتبار کل گزارش آی‌پُز را زیر سوال ببرد.

1. http://www.ipos.me/
2. http://en.wikipedia.org/wiki/Statistical_population
3. http://www.amar.org.ir/Portals/0/Files/abstract/1389/n_IT_89.pdf
4. http://www.iriu.ir/matma/
5. http://hamshahrionline.ir/details/146580
6. http://en.wikipedia.org/wiki/Sampling_(statistics)
7. http://en.wikipedia.org/wiki/Sampling_bias
8. http://en.wikipedia.org/wiki/Self-selection
9. http://en.wikipedia.org/wiki/Simple_random_sample
10. http://www.gallup.com/strategicconsulting/156923/worldwide-research-methodology.aspx
11. http://www.rasmussenreports.com/public_content/about_us/methodology
12. http://en.wikipedia.org/wiki/Random_digit_dialing
13. http://en.wikipedia.org/wiki/Law_of_large_numbers
14. https://en.wikipedia.org/wiki/Terence_Tao
15. http://terrytao.wordpress.com/2008/10/10/small-samples-and-the-margin-of-error/
تری تائو در این پست قضیه‌ای ضعیف‌تر را اثبات می‌کند، ولی به روش اثبات ادعای مورد نظر هم اشاره می‌کند.
16. البته در نظرسنجی ۲۱ خرداد از سه روز اخیر استفاده شده و این احتمالا به خاطر این است که پس از انصراف عارف و حداد عادل نتایج به شدت تغییر کرده‌اند و برای همین وزن نتایج چهار روز پیش صفر محاسبه شده.
17. http://en.wikipedia.org/wiki/Hoeffding's_inequality
18. http://www.americanresearchgroup.com/moe.html

این مقاله از صفحه گوگل پلاس آقای حاتمی برداشته شده است:‌
 https://plus.google.com/103217178959963443419/posts/NhfijcMkjv7

]]>
روحانی از قالیباف پیشی گرفت http://www.ipos.me/post/31 http://www.ipos.me/post/31#31 Wed, 12 Jun 2013 04:49:00 GMT Analysis مهمترین یافته‌ها:

  • آخرین نظرسنجی iPOS در روز سه شنبه 21 خرداد، بیانگر پیشی گرفتن حسن روحانی از باقر قالیباف با درصد رای 26.6 برای آقای روحانی در مقایسه با 24.8 برای آقای قالیباف است. این آرا بر اساس محاسبه رای هر یک از نامزدها در میان پرسش شوندگانی است که نامزد نهایی خود را انتخاب کرده اند. رتبه های بعدی را آقایان رضایی با 16.3 درصد، جلیلی با 13.7 درصد، ولایتی با 10.7 درصد، عارف با 5.1 درصد، غرضی با 1.5 درصد و حداد عادل با 1.3 درصد به خودشان اختصاص داده اند.
  • در میان اصلاح طلبان آقای روحانی همانند روزهای گذشته به روند صعودی خود ادامه داده و برای اولین بار، آقای قالیباف را از رتبه اول پایین آورده است. آرای آقای روحانی با 232.5 درصد افزایش نسبت به روز 17 خرداد (روز مناظره سوم) به 26.6 درصد رسیده است. آرای ایشان از روز دوشنبه 20 خرداد، نسبت به سه شنبه 21 خرداد که همراه با کناره گیری آقای عارف از نامزدی انتخابات بود، 84.72 درصد افزایش پیدا کرده است.
  • در میان اصول گرایان آقای قالیباف کماکان به روند نزولی خود پس از مناظره سوم در روز جمعه 17 خرداد ادامه می دهد. آرای آقایان جلیلی و ولایتی هم در نظرسنجی روز سه شنبه 21 خرداد کاهش یافته است. در مورد آقای جلیلی بعد از یک روند صعودی 5 روزه که از 15 خرداد آغاز شد، در روز سه شنبه آرای ایشان دوباره روند نزولی را طی کرد و از 16.5 درصد به 13.7 درصد رسید. در اردوگاه اصول گرایان آرای آقای رضایی روند تقریبا ثابت روزهای گذشته را ادامه و این بار هم 16.3 درصد آرا را به خودش اختصاص داده است. آقای رضایی که در روز دوشنبه 20 خرداد برای اولین بار از آقای جلیلی عقب افتاده بود، در روز سه شنبه جبران کرد و از آقای جلیلی پیشی گرفت.
  • یافته مهم دیگر این نظرسنجی کاهش دوباره آرای تصمیم نگرفته است که از رقم 47 درصدی در روز دوشنبه 20 خرداد به 42 درصد در روز سه شنبه 21 خرداد رسیده است.
  • با توجه به اینکه محاسبات آماری به صورت چرخشی حساب می شوند (محاسبات آماری روز سه شنبه با دوره چرخش 3 روزه انجام شده است)، بخشی از آرای 47 درصدی تصمیم نگرفته به دلیل تاثیر آرای روزهای پیشین بر نتایج نظرسنجی روز سه شنبه است. پیش بینی می شود طی دو روز آینده که دوره گردش کاهش پیدا کند، آرای تصمیم نگرفته باز هم سقوط کنند. احتساب درصد رای برای آقایان عارف و حداد عادل هم در گزارش روز سه شنبه 21 خرداد به همین دلیل است.
  • اگر آرای کاندیداها را در میان کل آرا (با احتساب آرای تصمیم نگرفته) مورد محاسبه قرار دهیم به این نتیحه می رسیم که انتخابات دو مرحله ای خواهد بود و هیچ یک از نامزدها رای 50 درصدی مرحله اول را بدست نمی آورند. بر این اساس آرای هر یک از کاندیداها به قرار زیر است:
  • روحانی: 13.3 درصد، قالیباف: 12.4 درصد. رضایی: 8.1 درصد، جلیلی: 6.9 درصد، ولایتی: 5.4 درصد، عارف: 2.6 درصد، غرضی: 0.8 درصد و حداد عادل: 0.6 درصد

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، از نظر تصمیم‏گیری برای رای دادن در چه و ضعیت‏هایی قرار دارند.

 

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد از میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده‏اند، هریک از نامزدها چه میزان رای دارند.

جدول زیر میزان اقبال به نامزدها را بر اساس جنسیت (زن و مرد) نشان می‌دهد:



در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان دو گروه سنی (کمتر از 40 سال و بیشتر از 40 سال) مقایسه شده است:

انتخاب رای دهندگان در جدول زیر بر اساس سطح تحصیلات (بدون تحصیلات دانشگاهی و دارای تحصیلات دانشگاهی) مقایسه شده است:

 

تحلیل:

میزان مشارکت

  • میزان مشارکت در این نظرسنجی همچنان بالای 70 درصد  است. اگر درصد بالایی از کسانی را که از پاسخ به سوالات ما امتناع کرد‌ه‌اند، معادل کسانی فرض کنیم که در انتخابات شرکت نخواهند کرد و به همین دلیل از پاسخ به سوالات مربوط به انتخابات سرباززده‌اند،  آن‌گاه میزان مشارکت به مقدار قابل توجهی کاهش خواهد یافت.
  • با این همه باید افزود میزان مشارکت بالا در این نظرسنجی لزوماً معادل همان میزان از نسبت شرکت کنندگان در روز انتخابات نیست. در نظرسنجی‌ها، معمولاً میزان «اعلام مشارکت»، بیش از میزان «مشارکت عملی» در روز انتخابات است. تفاوت «مشارکت اعلامی» و «مشارکت عملی» فقط به ایران اختصاص ندارد.
  • اعلام مشارکت بالا، فقط جنبه‌ی سیاسی هم ندارد که ناشی از ترس در پاسخ به این سوال باشد، بلکه می تواند ناشی از این واقعیت ساده باشد که وقتی از مردم برای شرکت در انتخابات سوال می شود آنان فقط باید تمایل خود را «اعلام» کنند اما نیاز به «عمل» (شامل آماده شدن، رفت و آمد، هزینه‌های زمانی و مادی) برای رای دادن ندارند. حال آن که در روز رای گیری آنان باید همه این اعمال را انجام دهند، که به سادگی اعلام یک کلمه «بله» نیست.
  • اعلام مشارکت بالا، همچنین می تواند تا حدی نیز ناشی از ملاحظات روانشناسی سیاسیِ حاکم بر جامعه‌ی ایران باشد، ملاحظاتی که می تواند مردم را به همنوایی با خواست حکومت مبنی بر لزوم شرکت در انتخابات سوق دهد. این همنوایی می تواند نوعی اریبی روشمند در داده های مربوط به میزان مشارکت ایجاد کند.
  • با توجه به همه‌ی این ملاحظات ارقام میزان مشارکت در این نظرسنجی را باید با احتیاط تفسیر کرد.

رای به نامزدها بر اساس سن، جنس و تحصیلات پاسخ دهندگان

تحلیل آرای نامزدها بر اساس جنسیت، سن، تحصیلات، از نظر آماری رابطه‌ی معنی داری بین این عوامل و رای به نامزدها را نشان نمی‌دهد. به علاوه این رابطه‌ها سیال است و در بسیاری از موارد روز به روز تغییراتی را نشان می‌دهد که حاکی از تاثیر نمونه بر آن است. با این همه برخی تفاوت‌ها، با رعایت ملاحظات گفته شده، قابل ذکر است:

  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت پاسخگویان نشان می دهد از میان کسانی که به آقای قالیباف رای می دهند، نسبت زنان اندکی بیشتر از مردان است.
  • همچنین می توان گفت، در میان رای دهندگان به آقایان جلیلی، روحانی و قالیباف، افراد کمتر از 40 سال نسبت بیشتری از افراد بالای 40 سال دارند.
  • از نظر سطح تحصیلات، میان رای دهندگان به آقایان جلیلی، روحانی و ولایتی، افراد با تحصیلات دانشگاهی، به نسبت بیشتری به به چشم می‌خورند.

روش اجرای نظرسنجی

  • نظرسنجی‌های iPOS منتشر شده در روز سه شنبه 21 خرداد به شیوه چرخشی (Rolling) سه روزه انجام شده است. (به دلیل تاثیر رای روزهای 19 و 20 و 21 خرداد، در نتایج منتشر شده، آرای آقایان عارف و حداد عادل که از کاندیداتوری انصراف داده اند نیز مورد محاسبه قرار گرفته است. پیش بینی می شود در دو روز آینده و با حداقل شدن تاثیر روزهای قبل بر نتایج نظرسنجی، آمار کاندیداهای انصراف داده به صفر برسد.
  • نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن‌های ثابت و همراه در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 1067 نفر است.
  • یافته‌های نظرسنجی را می توان با اطمینان 95 درصد و در فاصله‌ی اطمینان 3 درصد به کل افراد بالای 18 سال ایرانی ساکن ایران تعمیم داد.
  • مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هرروز انجام می‌شود.
]]>
رشد روحانی، ادامه‌ی نزول قالیباف http://www.ipos.me/post/28 http://www.ipos.me/post/28#28 Tue, 11 Jun 2013 06:53:00 GMT Analysis مهمترین یافته‌ها:

  • مهم‌ترین یافته‌های آخرین نظرسنجی iPOS ، نشان می‌دهد که برای اولین بار در 10 روز اخیر نسبت کسانی که تصمیم نگرفته‌اند به چه کسی رای دهند به کمتر از 50 درصد رسیده است: نسبت این عده در 3 دور نظر سنجی اخیر از 55 به 47 درصد کاهش یافته است. این میزان در روز آغاز این نظرسنجی‌ها 61 درصد بود.
  • مهم‌ترین تغییر در آرای نامزدها، در میان نامزدهای اصول‌گرا یا نزدیک به اصول‌گرایان، جابه‌جا شدن رتبه‌ی آقایان جلیلی و رضایی است. آقای جلیلی به رتبه‌ی دوم پس از آقای قالیباف رسیده و آقای رضایی به رتبه‌ی سوم تنزل کرده است.
  • در میان اصول‌گرایان، آرای آقای قالیباف کماکان به روند نزولی خود ادامه می‌دهد. آرای ایشان با 30 درصد رشد منفی، از 39 درصدی 16 خرداد به 27.1 تنزل کرده است. با این حال آقای قالیباف هنوز در صدر فهرست آرای نامزده‌های موجود قرار دارد.
  • روند نزولی نسبت آرای آقای حدادعادل نیز تا پیش از کناره‌گیری از رقابت‌ها کماکان ادامه داشته است. با این حال آرای آقای ولایتی دوباره شروع به صعود کرده است.
  • در مقابل، آرای دو نامزد نزدیک به اصلاح‌طلبان، یعنی آقایان روحانی و عارف، در حال افزایش بوده است. آرای آقای روحانی در همین فاصله با افزایشی بیش از 65 درصد از 8.1 درصد به 14.4 درصد رسیده است. آرای آقای عارف نیز با رشدی 45 درصدی از 5.8 به 8.4 درصد اافزایش یافته است. با این تفاوت که رشد آرای آقای روحانی ثابت اما رشد آرای آقای عارف با نوسان روبرو بوده است.  (برای اطلاعات بیشتر در باره روند رشد شتابناک آرای آقای روحانی، قسمت تحلیل‌ها را در همین نوشته ببینید.)
  • از میان اصول‌گرایان تنها آرای آقای جلیلی همچنان در حال رشد با آهنگی ملایم است. آرای آقای جلیلی با رشدی 19 درصدی، از 16 خرداد تا زمان انجام این نظرسنجی از 13.9 به 16.5 افزایش یافته است.
  • به طور کلی، از میان تمامی پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند، گذشته از 47 درصدی که تصمیم مشخصی اتخاد نکرده‌اند و 7 درصدی که به افراد دیگری تمایل داشته یا از اعلام نظر خود  خودداری کرده‌اند، آقای قالیباف هنوز با در اختیار داشتن 12 درصد آرا در صدر قرار دارد. پس از ایشان آقاین جلیلی و رضایی به ترتیب با 7.5 و 7.3 درصد در رده‌های دوم و سوم قرار می‌گیرند. پس از اینان، آقایان روحانی و ولایتی به ترتیب با 6.5 و 5.2 درصد، آقای عارف با 3.3 درصد قرار دارند آقایان حدادعادل و غرضی کماکان با آرایی کمتر از 2 درصد در انتهای فهرست نامزدها جای گرفته‌اند.
  • اگر از میان پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند فقط کسانی در نظر گرفته شوند که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آقای قالیباف با 27.1 درصد بالاتر از سایر نامزدها قرار دارند. بعد از ایشان، آقایان جلیلی با 16.5 درصد، رضایی با 16.0 درصد، روحانی با 14.4، ولایتی با 11.4 درصد، و عارف با 8.4 درصد قرار داردند. آقایان حدادعادل و غرضی به ترتیب با  و 3.5 و2.7 درصد آرا در دو رتبه‌ی آخر  قرار می‌گیرند.

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، از نظر تصمیم‏گیری برای رای دادن در چه و ضعیت‏هایی قرار دارند.

 

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد از میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده‏اند، هریک از نامزدها چه میزان رای دارند.

جدول زیر میزان اقبال به نامزدها را بر اساس جنسیت (زن و مرد) نشان می‌دهد:



در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان دو گروه سنی (کمتر از 40 سال و بیشتر از 40 سال) مقایسه شده است:

انتخاب رای دهندگان در جدول زیر بر اساس سطح تحصیلات (بدون تحصیلات دانشگاهی و دارای تحصیلات دانشگاهی) مقایسه شده است:

 

تحلیل:

میزان مشارکت

  • میزان مشارکت در این نظرسنجی همچنان بالای 70 درصد  است. اگر درصد بالایی از کسانی را که از پاسخ به سوالات ما امتناع کرد‌ه‌اند، معادل کسانی فرض کنیم که در انتخابات شرکت نخواهند کرد و به همین دلیل از پاسخ به سوالات مربوط به انتخابات سرباززده‌اند،  آن‌گاه میزان مشارکت به مقدار قابل توجهی کاهش خواهد یافت. با نزدیک شدن به روزهای انتخابات می توان تصویر دقیق تری از میزان مشارکت احتمالی به دست داد.
  • با این همه باید افزود میزان مشارکت بالا در این نظرسنجی لزوماً معادل همان میزان از نسبت شرکت کنندگان در روز انتخابات نیست. در نظرسنجی‌ها، معمولاً میزان «اعلام مشارکت»، بیش از میزان «مشارکت عملی» در روز انتخابات است. تفاوت «مشارکت اعلامی» و «مشارکت عملی» فقط به ایران اختصاص ندارد.
  • اعلام مشارکت بالا، فقط جنبه‌ی سیاسی هم ندارد که ناشی از ترس در پاسخ به این سوال باشد، بلکه می تواند ناشی از این واقعیت ساده باشد که وقتی از مردم برای شرکت در انتخابات سوال می شود آنان فقط باید تمایل خود را «اعلام» کنند اما نیاز به «عمل» (شامل آماده شدن، رفت و آمد، هزینه‌های زمانی و مادی) برای رای دادن ندارند. حال آن که در روز رای گیری آنان باید همه این اعمال را انجام دهند، که به سادگی اعلام یک کلمه «بله» نیست.
  • اعلام مشارکت بالا، همچنین می تواند تا حدی نیز ناشی از ملاحظات روانشناسی سیاسیِ حاکم بر جامعه‌ی ایران باشد، ملاحظاتی که می تواند مردم را به همنوایی با خواست حکومت مبنی بر لزوم شرکت در انتخابات سوق دهد. این همنوایی می تواند نوعی اریبی روشمند در داده های مربوط به میزان مشارکت ایجاد کند.
  • با توجه به همه‌ی این ملاحظات ارقام میزان مشارکت در این نظرسنجی را باید با احتیاط تفسیر کرد.

رای به نامزدها

نظرسنجی‌های چرخشی با جمع نطرهای مردم در دوره‌های چند روزه انجام می‌شود. در نظرسنجی iPOS این نظرسنجی ها در دوره های  4 روزه انجام می شود. با این اوصاف، به دلیل تجمیع نتایج، آثار تغییرات جدید به خاطر ادغام با اطلاعات حاصل از روزهای قبل تعدیل می شود. از این رو برای درک بهتر تحول آرا بد نیست آرا به صورت روزانه نیز تحلیل شود تا از تغییرات مهم نیز تصویر بهتری به دست داده شود.

چنان که پیشتر گفته شد، روزهای بعد از آخرین مناظره تغییرات مهمی را در آرای نامزدها نشان می دهد که باید تا حدی آن را به پیامدهای آن چه در مناظره گذشت، نسبت داد.

مهم ترین این پیامدها، که ناشی از تقابل جدی آقایان روحانی و قالیباف بود در جدول زیر نمایش داده شده که آن را بر روی نمودار هم می توانید مشاهد کنید.

با ملاحظه‌ی نتایج حاصل از نظرسنجی‌های چهار روز گذشته، یعنی آرای پیش و پس از مناظره‌ی آخر، می توان رشد شتابناک آرای آقای روحانی و نزول شدید آقای قالیباف را مشاهد کرد. آرای آقای روحانی در این مدت از رشدی 119 درصدی برخوردار بوده در حالی که آرای آقای قالیباف رشد منفی 8 درصدی را از سرگذرانده است. آرای آقای جلیلی نیز در این مدت ار رشد 6 درصدی برخوردار بوده است.

در صورتی که در روزهای آینده همین روند ادامه یابد، با توجه به شیب رو به بالای آرای آقای روحانی باید به سرعت شاهد نزدیک شدن آرای آقای روحانی به آقای قالیباف و حتی گذر از آن بود. اما این موضوع کاملا وابسته به تداوم یا تشدید روندهای موجود خواهد بود. روزهای پیش رو تصویر این روندها را روشن تر خواهد کرد.

  • تحلیل آرای نامزدها بر اساس جنسیت، سن، تحصیلات، از نظر آماری رابطه‌ی معنی داری بین این عوامل و رای به نامزدها را نشان نمی‌دهد. به علاوه این رابطه‌ها سیال است و در بسیاری از موارد روز به روز تغییراتی را نشان می‌دهد که حاکی از تاثیر نمونه بر آن است. با این همه برخی تفاوت‌ها، با رعایت این ملاحظات، قابل ذکر است.
  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت پاسخگویان نشان می دهد از میان کسانی که به آقایان قالیباف و ولایتی رای می دهند، نسبت زنان اندکی بیشتر از مردان است.
  • .همچنین می توان گفت، در میان رای دهندگان به آقایان جلیلی، روحانی، عارف و قالیباف، افراد کمتر از 40 سال نسبت بیشتری از افراد بالای 40 سال دارند.
  • از نظر سطح تحصیلات، میان رای دهندگان به آقایان جلیلی، روحانی، عارف و ولایتی، افراد با تحصیلات دانشگاهی، به نسبت بیشتری به به چشم می‌خورند.
  • وقتی پاسخگویان را بر حسب منطقه زندگی آنان به دو گروه شهری و غیر شهری (شامل جمعیت روستایی و عشایری) تقسیم کنیم، می‌توان گفت که در میان رای دهندگان به آقای جلیلی و قالیباف نسبت شهری‌ها و در میان رای دهندگان به آقای روحانی و رضایی نسبت غیرشهری‌ها بیشتر از بقیه‌ی نامزدها است.

روش اجرای نظرسنجی

نظرسنجی‌های iPOS به شیوه چرخشی (Rolling) چهار روزه انجام می‌شود.

نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن‌های ثابت و همراه در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 1067 نفر است.

یافته‌های نظرسنجی را می توان با اطمینان 95 درصد و در فاصله‌ی اطمینان 3 درصد به کل افراد بالای 18 سال ایرانی ساکن ایران تعمیم داد.

مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هرروز انجام می‌شود.

]]>
یک آگهی، 30 ثانیه http://www.ipos.me/post/27 http://www.ipos.me/post/27#27 Tue, 11 Jun 2013 05:07:00 GMT Blog یکی از مهمترین بخش های تبلیغات ویدئویی کمپین های انتخاباتی، تهیه و تولید ویدئوهای 30 ثانیه ای از پیام هر کمپین است که در ادبیات سیاسی به آن Sound bite هم گفته می شود. این ویدئوهای 30 ثانیه ای باید در کوتاه ترین زمان ممکن اقناع کننده باشند، با مخاطب یک رابطه معنایی ایجاد نمایند و او را از فکر کردن به حواشی اضافی باز دارند.

اما کارکرد این ویدئوها چگونه در انتخابات به کمک ارائه پیام یک کمپین می آید و نقش آن در تبلیغات سیاسی تا چه برجسته است؟

هر کمپین انتخاباتی یک یا چند پیام ویژه تبلیغاتی دارد و آنها را به طرق مختلف از قبیل تکرار توسط کاندیدا، طرح بحث در رسانه ها، سخنرانی های مختلف، مناظرات با رقبا و آگهی های تبلیغاتی منتشر می کند.

در این بین، آگهی های تبلیغاتی از این منظر که تصویری هستند، مدت زمان محدودی می توانند داشته باشند و انتقال آن ها توسط وسایل ارتباطی راحت است، اهمیت ویژه ای دارند. این آگهی ها نقطه کانونی حمایت از کاندیدای خود و نقد عملکرد رقیب را پیدا می کنند، در ویدئوهای 30 ثانیه ای بارها و بارها تکرار و پخش می کنند و در گفته های کاندیدا بر اهمیت توجه به آن می افزایند.
به عنوان نمونه ای از این یکپارچه گی پیام های انتخاباتی به این آگهی سیاسی نگاهی بیاندازید. در سال 2004، جرج بوش پسر و استراتژیست ارشد او "کارل رو" به این نتیجه رسیده بودند که رقیب دموکرات آنها، سناتور پیشین جان کری (وزیر امورخارجه فعلی آمریکا)، در موضوع سیاست خارجی که همزمان با شرایط جنگی پس از 11 سپتامبر بود آسیب پذیر است و به جای آنکه بر جنگ و نبرد با القاعده متمرکز باشد، اولویت تبلیغاتی خودش را بر مسائل جانبی از جمله گرمای زمین و ... قرار داده است. آنها در پیام های تبلیغاتی خود در تنها 30 ثانیه به مخاطب می گفتند که چگونه جان کری که دشمن اصلی آمریکا (یعنی القاعده) را نمی شناسند می خواهد در جنگ علیه ترور که موضوع روز انتخابات سال 2004 بود موفق شود.

مشابه همین امر را، هم کمپین باراک اوباما و هم میت رامنی در انتخابات سال 2012 به کار می بردند. کمپین اوباما، رقیب جمهوری خواه وی میت رامنی را متهم می کرد که به عنوان یک پولدار درد مردم را نمی شناسد و کمپین آقای رامنی هم رئیس جمهور را مورد انتقاد قرار می داد که برای اقتصاد بیمار کشور، راه چاره ای ندارد. درست مشابه با تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری سال 1392 در ایران که مخالفان دولت، اصول گرایان را به ناتوانی در حل مشکلات اقتصادی متهم می کنند. این امر در برنامه تبلیغاتی آقای عارف (که انصراف داده است) و آقای روحانی به صورت کامل مشهود است.

همینطور در بحث سیاست خارجی هم، همه کاندیداها به جز آقای حداد عادل (که ایشان هم انصراف داده است) سیاست های خارجی و تحریم ها را به تنها کاندیدای حامی وضع موجود، یعنی آقای سعید جلیلی ربط می دهند. همه اینها یعنی امکان استفاده از این آگهی های فوق العاده اثربخش را که پیام خود را در کمتر از 30 ثانیه منتقل می کنند به راحتی امکان پذیر می کند.

با اینحال برخلاف کمپین های مدرن تبلیغاتی، هنوز در ایران پخش ویدئوهای 30 ثانیه ای از پیام یک کمپین در انتقاد از رقیب و تاکید بر عملکرد نامزد مورد حمایت برجسته نشده است. به عنوان یک نمونه استثنایی و خوب البته می توانم به این آگهی ستاد قالیباف که او را در نقش میتی کومان – شخصیت کارتونی – قرار داده است استناد کنم که از معدود آگهی های از این دست در انتخابات ریاست جمهوری سال 1392 است.

نمونه های خوبی از این نوع تبلیغات در سال 1388 توسط کمپین آقای موسوی مورد استفاده قرار گرفت و در مجموعه ای به نام 90 سیاسی پخش گردید. اما سایر کاندیداها هنوز به اهمیت این نوع تبلیغات که در ایران یک کارکرد ویژه دیگر هم دارد بی توجه هستند.

کارکرد ویژه ویدئوهای 30 ثانیه ای در ایران، قابلیت تبدیل آنها به فایل های کم حجم و انتقال از طریق دستگاه های ارتباطی مانند موبایل به وسیله بلوتوث است. امری که در ایران امری رایج و متداول است. برخلاف کشوری مثل آمریکا که Sound bite های تبلیغاتی در تلویزیون و در حجم وسیع منتشر می شوند و دسترسی به آنها در شبکه های اجتماعی اینترنتی مانند فیس بوک و یوتیوب راحت و میزان نفوذ آن زیاد است، در ایران دستگاه های موبایل ( و در حدی پایین تر شبکه اجتماعی فیس بوک و گوگل پلاس ) می توانند منتقل کننده این پیام باشند. حجم وسیع استفاده از پیامک ها، ویدئوهای جالب کوتاه و خنده دار و ... در مکان های عمومی که بلوتوث بسیاری از دستگاه های تلفن همراه روشن است (مانند مترو) فرصت بزرگی است که نادیده گرفتن آن به معنی از دست دادن یک فرصت تبلیغاتی بی نظیر است.

]]>
صعود اصلاح‌طلبان، نزول اصول‌گرایان http://www.ipos.me/post/24 http://www.ipos.me/post/24#24 Mon, 10 Jun 2013 03:38:00 GMT Analysis مهمترین یافته‌ها:

  • مهم‌ترین یافته‌های آخرین نظرسنجی iPOS ، نشان می‌دهد که آرای دو نامزد نزدیک به اصلاح‌طلبان رو به افزایش است و آرای نامزدهای اصول‌گرا رو به کاهش.
  • در میان اصول‌گرایان، آرای آقای قالیباف کماکان رو به نزول است. آرای ایشان از میزان 39 درصدی 16 خرداد به 29.8 تنزل کرده است. در همین فاصله زمانی، روند نزولی آرای آقایان ولایتی و حدادعادل نیز کماکان ادامه داشته است. آرای این دو به ترتیب از 11.5 به 10.1 و از 4.4 به 3.9 رسیده است.
  • در مقابل، آرای آقایان روحانی و عارف، دو نامزد نزدیک به اصلاح‌طلبان، در حال افزایش بوده است. آرای آقای روحانی در همین فاصله با افزایشی بیش از 50 درصد از 8.1 درصد به 12.4 درصد رسیده است. آرای آقای عارف نیز با رشدی 40 درصدی از 5.8 به 8.1 درصد اافزایش یافته است. با این تفاوت که رشد آرای آقای روحانی ثابت اما رشد آرای آقای عارف با نوسان روبرو بوده است.
  • از میان اصول‌گرایان تنها آرای آقای جلیلی همچنان در حال رشد با آهنگی ملایم است. آرای آقای جلیلی از 16 خرداد تا زمان انجام این نظرسنجی از 13.9 به 15.7 افزایش یافته است.
  • آرای آقای رضایی در همین فاصله زمانی ثبات نشان می دهد و در نزدیکی 17 درصد حرکت می‌کند. آرای آقای غرضی نیز با توجه به قلت قدر مطلق آن قابل ارزیابی دقیق نیست.
  • این تغییرات مربوط به نظر کسانی است که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند و برای رای به نامزد مورد علاقه تصمیم گرفته‌اند. نسبت خود این گروه از افراد نیز رو به افزایش بوده است. به این دلیل که میزان پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند اما برای رای به نامزد مورد علاقه خود هنوز نتوانسته‌اند تصمیمی بگیرند، از 60 درصد در 16 خرداد به 52 درصد در آخرین نظرسنجی کاهش یافته است.
  • از میان کل پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند، گذشته از 52 درصدی که تصمیم مشخصی اتخاد نکرده‌اند و 7 درصدی که به افراد دیگری تمایل داشته یا از اعلام نظر خود  خودداری کرده‌اند، آقای قالیباف هنوز با در اختیار داشتن 12 درصد آرا در صدر قرار دارد. پس از ایشان آقاین رضایی و جلیلی به ترتیب با 6.9 و 6.5 درصد در رده‌های دوم و سوم قرار می‌گیرند. پس از اینان، آقایان روحانی و ولایتی به ترتیب با 5.1 و 4و2 درصد، آقای عارف با 3.3 درصد قرار دارند آقایان حدادعادل و غرضی کماکان با آرایی کمتر از 2 درصد در انتهای فهرست نامزدها جای گرفته‌اند.
  • اگر از میان پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند فقط کسانی در نظر گرفته شوند که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آقای قالیباف با 29.8 درصد بالاتر از سایر نامزدها قرار دارند. بعد از ایشان، آقایان رضایی با 16.9 درصد، جلیلی با 15.7 درصد، روحانی با 12.4، ولایتی با 10.11 درصد، درصد و عارف با 8.1 درصد قرار داردند. آقایان حدادعادل و غرضی به ترتیب با 3.9 و 3.1 درصد آرا در دو رتبه‌ی آخر  قرار می‌گیرند.

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، از نظر تصمیم‏گیری برای رای دادن در چه و ضعیت‏هایی قرار دارند.

 

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد از میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده‏اند، هریک از نامزدها چه میزان رای دارند.

جدول زیر میزان اقبال به نامزدها را بر اساس جنسیت (زن و مرد) نشان می‌دهد:



در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان دو گروه سنی (کمتر از 40 سال و بیشتر از 40 سال) مقایسه شده است:

انتخاب رای دهندگان در جدول زیر بر اساس سطح تحصیلات (بدون تحصیلات دانشگاهی و دارای تحصیلات دانشگاهی) مقایسه شده است:

 

تحلیل:

میزان مشارکت

  • میزان مشارکت در این نظرسنجی همچنان بالای 70 درصد  است. اگر درصد بالایی از کسانی را که از پاسخ به سوالات ما امتناع کرد‌ه‌اند، معادل کسانی فرض کنیم که در انتخابات شرکت نخواهند کرد و به همین دلیل از پاسخ به سوالات مربوط به انتخابات سرباززده‌اند،  آن‌گاه میزان مشارکت به مقدار قابل توجهی کاهش خواهد یافت. با نزدیک شدن به روزهای انتخابات می توان تصویر دقیق تری از میزان مشارکت احتمالی به دست داد.
  • با این همه باید افزود میزان مشارکت بالا در این نظرسنجی لزوماً معادل همان میزان از نسبت شرکت کنندگان در روز انتخابات نیست. در نظرسنجی‌ها، معمولاً میزان «اعلام مشارکت»، بیش از میزان «مشارکت عملی» در روز انتخابات است. تفاوت «مشارکت اعلامی» و «مشارکت عملی» فقط به ایران اختصاص ندارد.
  • اعلام مشارکت بالا، فقط جنبه‌ی سیاسی هم ندارد که ناشی از ترس در پاسخ به این سوال باشد، بلکه می تواند ناشی از این واقعیت ساده باشد که وقتی از مردم برای شرکت در انتخابات سوال می شود آنان فقط باید تمایل خود را «اعلام» کنند اما نیاز به «عمل» (شامل آماده شدن، رفت و آمد، هزینه‌های زمانی و مادی) برای رای دادن ندارند. حال آن که در روز رای گیری آنان باید همه این اعمال را انجام دهند، که به سادگی اعلام یک کلمه «بله» نیست.
  • اعلام مشارکت بالا، همچنین می تواند تا حدی نیز ناشی از ملاحظات روانشناسی سیاسیِ حاکم بر جامعه‌ی ایران باشد، ملاحظاتی که می تواند مردم را به همنوایی با خواست حکومت مبنی بر لزوم شرکت در انتخابات سوق دهد. این همنوایی می تواند نوعی اریبی روشمند در داده های مربوط به میزان مشارکت ایجاد کند.
  • با توجه به همه‌ی این ملاحظات ارقام میزان مشارکت در این نظرسنجی را باید با احتیاط تفسیر کرد.

رای به نامزدها

  • جدول زیر آرای منفی نامزدها را نشان می‌دهد:

  • جدول بالا نشان‌دهنده‌‌ی توزیع نظر پاسخگویان است هنگامی که از آنان سوال شده است به کدامیک از 8 نامزد حاضر نیستند به هیچ‌وجه رای دهند.
  • تحلیل آرای منفی نامزدها بر اساس نظر پاسخگویان از شکل‌گیری دو بلوک متضاد در انتهای یک طیف و دو بلوک میانی حکایت می‌کند.
  • برا این اساس حدود 30.7 درصد آز پاسخگویان حاضر نیستند به آقاین جلیلی و حداد رای دهند و 30.1 درصد نیز حاضر نیستند به آقایان روحانی و عارف رای دهند. در مقایسه می‌توان دید که 11.2 درصد از پاسخگویان می‌گویند به آقایان قالیباف و ولایتی رای نخواهند و 8.4 درصد به آقای رضایی.
  • به این ترتیب می‌توان گفت رای منفی آقای رضایی از رای منفی سه بلوک دیگر کمتر است و ظاهرا دو بلوک اول، یعنی آقایان جلیلی و حداد از یک طرف و روحانی و عارف از طرف دیگر در مقابل هم قرار دارند در حالی که بلوک اقایان قالیباف و ولایتی در تقابل با گروه دیگری در نظر گرفته نشده است. همین وضعیت در مورد اقای رضایی نیز صادق است.
  • تحلیل آرای منفی نامزدها نیازمند بررسی‌های دقیق‌تر دو متغییری است که از مجال این بخش خارج است.
  • تحلیل آرای نامزدها بر اساس جنسیت، سن، تحصیلات، از نظر آماری رابطه‌ی معنی داری بین این عوامل و رای به نامزدها را نشان نمی‌دهد. به علاوه این رابطه‌ها سیال است و در بسیاری از موارد روز به روز تغییراتی را نشان می‌دهد که حاکی از تاثیر نمونه بر آن است. با این همه برخی تفاوت‌ها، با رعایت این ملاحظات، قابل ذکر است.
  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت پاسخگویان نشان می دهد از میان کسانی که به آقایان قالیباف و حداد رای می دهند، نسبت زنان اندکی بیشتر از مردان است.
  • .همچنین می توان گفت، در میان رای دهندگان به آقایان جلیلی، رضایی و قالیباف، افراد کمتر از 40 سال نسبت بیشتری از افراد بالای 40 سال دارند.
  • از نظر سطح تحصیلات، میان رای دهندگان به آقایان روحانی و قالیباف افراد با تحصیلات دانشگاهی، به نسبت بیشتری به به چشم می‌خورند.

 

روش اجرای نظرسنجی

نظرسنجی‌های iPOS به شیوه چرخشی (Rolling) چهار روزه انجام می‌شود.

نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن‌های ثابت و همراه در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 1067 نفر است.

یافته‌های نظرسنجی را می توان با اطمینان 95 درصد و در فاصله‌ی اطمینان 3 درصد به کل افراد بالای 18 سال ایرانی ساکن ایران تعمیم داد.

مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هرروز انجام می‌شود.

]]>
گروه های ناظر در کمپین های مدرن انتخاباتی http://www.ipos.me/post/26 http://www.ipos.me/post/26#26 Sun, 09 Jun 2013 06:33:00 GMT Blog سنجش افکار عمومی یا پیش بینی واکنش جامعه به یک برنامه انتخاباتی از سوی موافقان کاندیدا، مخالفان او و افراد مستقل، از جمله وظایف واحد نظرسنجی در هر کمپین انتخاباتی است که مدیریت آن هم به افراد باتجربه در این کار سپرده می شود. اما آیا سنجش افکار عمومی تنها از سوی انجام یک نظرسنجی در سطح ملی یا محلی صورت می گیرد و یا شیوه های دیگری هم برای بررسی آن وجود دارد؟

یکی از مهمترین بخش های مرتبط با مدیریت واحد نظرسنجی در هر کمپین انتخاباتی، انتخاب و مدیریت گروه هایی به نام "گروه ناظر" Focus Group (گروه هایی از زنان و مردان با دیدگاه های فکری مختلف در سنین گوناگون که واکنش آنها به یک اتفاق مورد سنجش قرار می گیرد) است. و نتایج حاصل از واکنش این گروه های ناظر است که حتی تا تعیین تبلیغات تلویزیونی یک کاندیدا هم نقش تعیین کننده ای را ایفا می کند.

بگذارید مثال واضح تری از انتخابات اخیر آمریکا را اینجا مطرح کنم. یکی از چالش های ادامه دار برای کمپین رامنی در طول رقابت ها، معرفی چهره آرام ]و محبوب[ از میت رامنی به عنوان یک مرد خانواده و یک انسان خیر بود که پول و زمان کافی برای دیگران و افرادی که کمتر فرصت استفاده از شانس های زندگی را دارند، صرف می کند. اما این کار آسانی هم نبود. کمپین وی برای معرفی او به عنوان یک انسان معمولی باید خیلی دقت می کرد تا در دیدارهای شام یا ملاقات با افراد مختلف ]و معمولی[ در مکان های گوناگون، رامنی حرفی عجیب و غریب یا نادرست نزند ]که البته رامنی معمولاً به اینگونه رفتارها شهره بود[.

در نهایت آنها تصمیم گرفتند تا از "ان رامنی"، همسر وی برای ویژگی های آقای رامنی در یک برنامه تبلیغاتی استفاده کنند. اما مشکل هنگامی ایجاد شد که برنامه ساخته شده قبل از انتشار عمومی در تست گروه های ناظر، جواب خوبی نداد. یعنی واکنش گروه های ناظر به نوع گفته های خانم رامنی و شیوه تایید همسرش مورد استقبال گروه های ناظر قرار نگرفت.

در ایران، ما از چنین شیوه ای برای برنامه ریزی تبلیغات یک کمپین استفاده نمی کنیم. نه تنها نظرسنجی های عمومی در بسیاری اوقات منبع تعیین برنامه های انتخاباتی یک کاندیدا و نوع واکنش وی به موضوعات مختلف نیست، بلکه گروه های به اصطلاح ناظر که شیوه تبلیغات، شعار، برنامه تلویزیونی و ... را برای یک کاندیدا تعیین می کنند جمع محدودی از اطرافیان وی را در مقام های بالای اجرایی ستاد تشکیل می دهند که واکنش آنها به اتفاقات سیاسی و تبلیغاتی به جای آنکه برایند نظر گروه های مختلف جامعه باشد، تابع صرفا حس شخصی و فردی است.

نمونه استفاده از گروه های ناظر، توسط رسانه ها هم به کار می رود و به خصوص برای تعیین واکنش افراد در مناظره های انتخاباتی کاربرد فراون دارد. به عنوان مثال در آمریکا که آرای رای دهندگان از سه طیف دموکرات، جمهوری خواه و مستقل هستند، افراد منتخبی از هر سه گروه در هنگام دیدن مناظره دو کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری مورد بررسی قرار می گیرند و واکنش آنی آنها نسبت به مباحث مطرح شده در مناظره مورد سنجش قرار می گیرد. 

استفاده از گروه های ناظر، امروز نیاز هر کمپین مدرن انتخاباتی است. به عنوان مثال ما بارها از زبان فعالان ستادی می شنویم که نظر مردم را در موضوعات مختلف از قبیل اثر فیلم تبلیغاتی کاندیداها، واکنش آنها در مناظره ها، صحبت ها در یک برنامه تلویزیونی، حمله و دفاع در مقابل نامزدهای دیگر و موارد مشابه تحلیل می کنند، بدون آنکه تصویری کلی از برآیند واقعی جامعه داشته باشند. امری که حتی شاید در نظرسنجی های سراسری هم نتوان به دقت در مورد آنها تصمیم گیری کرد اما، استفاده از گروه های ناظر، یک روش علمی و بهینه (از لحاظ زمان و هزینه) است که هر کمپین سیاسی به آن احتیاج دارد و غفلت از این هم خودش می تواند باعث ایجاد تحلیل های نادرست در یک کمپین شود و نتیجه منطقی اجرای برنامه های تبلیغاتی بر اساس همین تحلیل های نادرست هم یک شکست انتخاباتی خواهد بود.

]]>
اثر پس‌لرزه‌های مناظره‌ها http://www.ipos.me/post/22 http://www.ipos.me/post/22#22 Sun, 09 Jun 2013 05:56:00 GMT Analysis مهمترین یافته‌ها:

  • آخرین نظرسنجی iPOS ، که یک روز پس از آخرین مناظره‌ی نامزدهای ریاست‌جمهوری در جمعه 17 خرداد انجام شده،  نشان می‌دهد که مناظره‌ها، و حتی مناظره‌ی نسبتاً چالشی آخر، تاثیرات نسبتاً محدودی بر تصمیم رای‌دهندگان احتمالی گذاشته است.
  • بیتشرین تاثیر بر کاهش میزان کسانی است که پیشتر تصمیم نگرفته یا نظرشان معطوف به هیچیک از 8 نامزد موجود نبوده است. مقایسه‌ی یافته‌های 3 روز پیش از مناظره‌ی انتهایی و روز بعد از مناظره نشان می‌دهد که میزان پاسخگویان تصمیم‌نگرفته یا با نظرات متفرقه (رای به اشخاص دیگر یا عدم پاسخ به سوال) از میانگین 3 روزه‌ی 64 درصد به 58 درصد رسیده است.
  • تاثیر مناظره بر تغییر آرای نامزدها متفاوت بوده است. بیشترین ریزش آراء مربوط به آقای قالیباف است. میانگین آرای 3 روزه‌ی آقای قالیباف در میان 8 نامزد موجود تا روز پیش از مناظره‌ی آخر با کاهش 6.4 درصدی از 35.9 به 29.5 درصد در روز پس از مناظره رسیده است.
  • بیشترین افزایش آرا در میان سایر نامزدها مربوط به آقای رضایی بوده است.  میانگین آرای 3 روزه‌ی آقای رضایی تا روز پیش از مناظره‌ی آخر با افزایش 4.1  درصدی از 15.2 به 19.3 درصد در روز پس از مناظره رسیده است.
  • بیش از نیمی از پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند هنوز رای مشخصی ندارند. میزان تصمیم‌نگرفته‌ها اکنون حدود 55 درصد است. 7 درصد از پاسخگویان نیز به اشخاصی غیر از نامزدهای موجود اظهار تمایل کرده یا از پاسخ خودداری کرده‌اند.
  • در میان کل افراد متمایل به شرکت در انتخابات، آقای قالیباف با 12.9 درصد هنوز بالاتر از سایر نامزدها قرار دارد. بعد از ایشان، آقایان رضایی (6.2 ردصد) و جلیلی (5.6 درصد) قرار دارند. آقایان ولایتی، روحانی و عارف  در رده‌های بعدی قرار می‌گیرند. آقایان حدادعادل و غرضی کماکان در انتهای جدول قرار دارند.
  • اگر از میان پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند فقط کسانی در نظر گرفته شوند که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آرای آقایان قالیباف و عارف اندکی کاهش نشان می‌دهد. در مقابل آرای آقایان رضایی، جلیلی، و روحانی نشان‌دهنده‌ی افزایشی اندک است.
  • بر اساس نتایج به دست آمده از آخرین نظرسنجی در 3 روز پیش از مناظره و 1 روز پس از مناظره می‌توان گفت از میان شرکت‌کنندگان احتمالی در انتخابات که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آقای قالیباف با 34 درصد بالاتر از سایر نامزدها قرار دارند. بعد از ایشان، آقایان رضایی با 16 درصد، جلیلی با 15 درصد، ولایتی با 11 درصد، روحانی با 10 درصد و عارف با 7 درصد قرار داردند. آقایان حدادعادل و غرضی در دو رتبه‌ی آخر  قرار می‌گیرند.

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، از نظر تصمیم‏گیری برای رای دادن در چه و ضعیت‏هایی قرار دارند.

 

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد از میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده‏اند، هریک از نامزدها چه میزان رای دارند.

جدول زیر میزان اقبال به نامزدها را بر اساس جنسیت (زن و مرد) نشان می‌دهد:



در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان دو گروه سنی (کمتر از 40 سال و بیشتر از 40 سال) مقایسه شده است:

انتخاب رای دهندگان در جدول زیر بر اساس سطح تحصیلات (بدون تحصیلات دانشگاهی و دارای تحصیلات دانشگاهی) مقایسه شده است:

در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان پاسخ دهندگان مقیم در مناطق شهری و غیر شهری مقایسه شده است:


تحلیل:

میزان مشارکت

  • میزان مشارکت در این نظرسنجی همچنان بالای 70 درصد  است. اگر درصد بالایی از کسانی را که از پاسخ به سوالات ما امتناع کرد‌ه‌اند، معادل کسانی فرض کنیم که در انتخابات شرکت نخواهند کرد و به همین دلیل از پاسخ به سوالات مربوط به انتخابات سرباززده‌اند،  آن‌گاه میزان مشارکت به مقدار قابل توجهی کاهش خواهد یافت. با نزدیک شدن به روزهای انتخابات می توان تصویر دقیق تری از میزان مشارکت احتمالی به دست داد.
  • با این همه باید افزود میزان مشارکت بالا در این نظرسنجی لزوماً معادل همان میزان از نسبت شرکت کنندگان در روز انتخابات نیست. در نظرسنجی‌ها، معمولاً میزان «اعلام مشارکت»، بیش از میزان «مشارکت عملی» در روز انتخابات است. تفاوت «مشارکت اعلامی» و «مشارکت عملی» فقط به ایران اختصاص ندارد.
  • اعلام مشارکت بالا، فقط جنبه‌ی سیاسی هم ندارد که ناشی از ترس در پاسخ به این سوال باشد، بلکه می تواند ناشی از این واقعیت ساده باشد که وقتی از مردم برای شرکت در انتخابات سوال می شود آنان فقط باید تمایل خود را «اعلام» کنند اما نیاز به «عمل» (شامل آماده شدن، رفت و آمد، هزینه‌های زمانی و مادی) برای رای دادن ندارند. حال آن که در روز رای گیری آنان باید همه این اعمال را انجام دهند، که به سادگی اعلام یک کلمه «بله» نیست.
  • اعلام مشارکت بالا، همچنین می تواند تا حدی نیز ناشی از ملاحظات روانشناسی سیاسیِ حاکم بر جامعه‌ی ایران باشد، ملاحظاتی که می تواند مردم را به همنوایی با خواست حکومت مبنی بر لزوم شرکت در انتخابات سوق دهد. این همنوایی می تواند نوعی اریبی روشمند در داده های مربوط به میزان مشارکت ایجاد کند.
  • با توجه به همه‌ی این ملاحظات ارقام میزان مشارکت در این نظرسنجی را باید با احتیاط تفسیر کرد.

رای به نامزدها

  • اگر به روند آرای نامزدها از آغاز رسمی رقابت‌های انتخاباتی نگاه کنیم، برخی روندهای مهم را می‌توان چنین توضیح داد، با این ملاحظه که به دلیل سیال بودن رای بیشتر مردم تا زمان پایان این نظرسنجی، نوسان‌های این روندها را باید با احتیاط تفسیر کرد. این روندها، در روزهای آینده می‌تواند به کلی تغییر کند:
  • آرای آقای جلیلی (بدون نوسان) و آرای آقای رضایی (با نوساناتی اندک) رو به رشد بوده است. آرای آقای جلیلی از 9 به 15 درصد و آقای رضایی از 16 به 16.4 درصد ارتقاء یافته است.
  • با توجه به اختلاف مشاهده شده در میان اعضای اتتلاف 2+1 اگر این ائتلاف را  به صورت ائتلاف 2-1(آقایان ولایتی و حداد منهای آقای قالیباف) در نظر بگیریم ملاحظه می‌شود آرای آقای قالیباف تا روز قبل از این نظر سنجی یک دوره رشد و یک دوره نزول اندک داشته است (از 31 به 36 و اکنون روی 34 درصد)
  • آرای دو نامزد دیگر این ائتلاف، یعنی آقایان ولایتی و حدادعادل از 25 به 16 نزول کرده است.
  • به این ترتیب جمع آرای ائتلاف 2+1 در مقایسه بین روز اول و آخر نظرسنجی‌ها رو به نزول بوده است (49.1از 56 درصد به 50 درصد).
  • اگر نوعی ائتلاف مفروض بین آقایان عارف  و روحانی را بتوان تصور کرد، ملاحظه می‌شود که جمع آرای این دو در مقایسه بین روز اول و آخر نظرسنجی‌ها افزایش اندکی (از 16 درصد به 16.4 درصد) داشته است.
  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت، سن، تحصیلات و منطقه‌ی زندگی، از نظر آماری رابطه‌ی معنی داری بین این عوامل و رای به نامزدها را نشان نمی‌دهد. به علاوه این رابطه‌ها سیال است و در بسیاری از موارد روز به روز تغییراتی را نشان می‌دهد که حاکی از تاثیر نمونه بر آن است. با این همه برخی تفاوت‌ها، با رعایت این ملاحظات، قابل ذکر است.
  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت پاسخگویان نشان می دهد از میان کسانی که به آقایان قالیباف و ولایتی رای می دهند، نسبت زنان اندکی بیشتر از مردان است.
  • .همچنین می توان گفت، در میان رای دهندگان به آقایان جلیلی، رضایی و قالیباف، افراد کمتر از 40 سال نسبت بیشتری از افراد بالای 40 سال دارند.
  • از نظر سطح تحصیلات، میان رای دهندگان به آقایان عارف روحانی و ولایتی از یک سو و آقایان جلیلی، حداد، رضایی و قالیباف از سوی دیگر تفاوت وجود دارد، به طوری که افراد با تحصیلات دانشگاهی، به نسبت بیشتری به آقایان عارف و روحانی و ولایتی رای داده‌اند و افراد با تحصیلات غیردانشگاهی به نسبت بیشتری به آقایان جلیلی، حداد، رضایی و قالیباف.
  • وقتی پاسخگویان را بر حسب منطقه زندگی آنان به دو گروه شهری و غیر شهری (شامل جمعیت روستایی و عشایری) تقسیم کنیم، می‌توان گفت که در میان رای دهندگان به آقای عارف و قالیباف و ولایتی نسبت شهری‌ها و در میان رای دهندگان به آقای رضایی نسبت غیرشهری‌ها بیشتر از بقیه‌ی نامزدها است.

 

روش اجرای نظرسنجی

نظرسنجی‌های iPOS به شیوه چرخشی (Rolling) چهار روزه انجام می‌شود.

نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن‌های ثابت و همراه در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 1067 نفر است.

یافته‌های نظرسنجی را می توان با اطمینان 95 درصد و در فاصله‌ی اطمینان 3 درصد به کل افراد بالای 18 سال ایرانی ساکن ایران تعمیم داد.

مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هرروز انجام می‌شود.

]]>
جنبش توییتری، نظرسنجی آنلاین http://www.ipos.me/post/21 http://www.ipos.me/post/21#21 Sat, 08 Jun 2013 21:08:00 GMT Blog به همان اندازه که ادعای رسانه های غربی در مورد جنبش توییتری سبز در انتخابات ریاست جمهوری سال 2009 ایران نادرست بود، حجم زیاد استناد به نظرسنجی های آن لاین در انتخابات سال 2013 – خرداد 1392 – توسط شبکه های مجازی و حتی گاهی رسانه های خبری عجیب است.

اما چرا نظرسنجی های "آن لاین" این روزها تا این حد مورد استناد قرار می گیرند، و در شبکه های مجازی به آنها استناد می شود؟ منظور من از نظرسنجی های آن لاین، آن بخشی از نظرسنجی هاست که توسط سایت های اینترنتی و وب سایت های خبری با کلیک کردن روی یک گزینه در وب سایت های مختلف انجام می گیرند و اگر از اشکالات متعدد وارد بر آنها بگذریم، عدم داشتن نمونه آماری تصادفی کافی است که این نظرسنجی ها را از لحاظ علمی فاقد اعتبار می کند.

شاید مهمترین دلیل استناد به نظرسنجی های آن لاین، سرعت و راحتی دسترسی به آنها باشد. به غیر از نظرسنجی های چرخشی و روزانه موسسه "آی پز"، هیچ نظرسنجی عمومی دیگری که نتایج آن به همراه اطلاعات تفصیلی در مورد نمونه و روش تحقیق آن منتشر شده باشد وجود ندارد. سایر نظرسنجی ها هم که توسط رسانه ها و به نقل از منابع معتبر – وزارت اطلاعات، مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران و مرکز افکارسنجی صدا و سیما - منتشر می شوند، تنها به ذکر نتایج و حداکثر، تعداد نمونه ها اشاره می کنند.

یکی دیگر از دلایل استناد به این نظرسنجی ها، جهت گیریهای جناحی-شخصی گروهها، وب سایتهای برگزار کننده نظرسنجی و افراد در مورد چنین نظرسنجی هایی است. نظرسنجی های آن لاین که نتایج آنها قابل پیش بینی تر هستند و به تحلیل های آماری هم احتیاج ندارند و کل نظرسنجی در یک نمودار و تعداد افراد کلیک کرده روی گزینه ها خلاصه می شود، این فرصت را برای سوگیری و حتی تنظیم نتایج نهایی دلخواه فراهم می کند. در حالی که نظرسنجی های علمی با نمونه های اعلام شده، ممکن است مطابق با خواست و سلیقه شخصی و سیاسی افراد پیش نرود.

در بسیاری موارد برای ساده کردن بحث مطرح می شود که فلان نظرسنجی با عقل سلیم نمی خواند؛ غافل از اینکه اگر قرار بود نظرسنجی لزوما با عقلی که برخی ها آن را "سلیم" می خوانند قابل جمع باشد که دیگر نظرسنجی انجام نمی گرفت. می شد به همان عقل های سلیم رجوع و نتیجه را پیش بینی کرد. ما نظرسنجی می کنیم که به نتیجه ای که به واقعیت موجود نزدیکتر است برسیم و این نتیجه ها هم گاهی با شهودات ما ناسازگار است. اگر همیشه تصور ما از فضای دور و بر خودمان و نظر واقعی مردم، منطبق بر برداشت های شخصی مان باشد که دیگر نظرسنجی معنایی ندارد.

ممکن است گفته شود که نظرسنجی های آن لاین و بررسی آنها بالاخره می تواند با یک روش علمی صورت بگیرد و از منظر روش شناسی کاری علمی به حساب می آید. این ادعا در مورد روش شناسی چنین بررسی هایی ممکن است درست باشد اما حتما اثربخش نیست.

ما در بحث های مدیریت تبلیغات سازمانی، دو مفهوم داریم که در برخی اوقات با یکدیگر اشتباه می کنیم. اولین مفهوم "اثربخشی" (Effectiveness) به معنی "انجام کار درست" است. یعنی کاری که منتج به نتیجه قابل استفاده می شود و می توان از آن در موقعیت های مناسب استفاده کرد. این مساله به خصوص در تبلیغات، از این نظر اهمیت دارد که وقت و زمان منابع را در جای درست و صحیح خود اختصاص می دهد.

مفهوم دیگر "کارایی" (Efficiency) است که به معنای انجام درست یک کار می باشد. اما خب، ممکن است انجام دادن این کار اساسا ضرورتی نداشته باشد. تحلیل منتشر شده در مورد نظرسنجی های آن لاین و استناد به آنها از این جنس است. یعنی اگرچه این نظرسنجی ها شاید کارایی هایی داشته باشند و از لحاظ روش شناسی فاقد اشکالات اساسی باشند، اما می توانند از اثربخشی لازم برخوردار نباشند. به عبارت بهتر، کار درستی انجام نشده است که حالا، خوب یا بد انجام شدن آن اهمیت داشته باشد. فرصتی هم که برای استناد به آن صرف می شود، وقتی بیهوده و تلف کردن زمان است. با توجه به این موارد است که این پرسش پیش می آید که با استناد به یک سری نظرسنجی آن لاین - که حداقل های علمی نظرسنجی های آن لاین هم در آن رعایت نمی شود – قرار است چه نتیجه ای (تئوریک یا عملی) حاصل شود؟ که چه بشود؟ چه کسی از آن استفاده می کند؟ جواب من این است که تنها کسانی به این نظرسنجی ها استناد می کنند که شور کودکانه شان را ارضا کنند اما این کار در نهایت نه علمی است، نه تحلیل سیاسی است و نه به درد انتخابات می خورد. به کار رسانه هم نمی آید و برای یک کمپین تبیلغاتی هم که سم ملهک و سرابی باطل است. آیا غرض تنها سرگرم کردن مخاطب است؟ یا تولید اطلاعات غلط که می تواند برنامه ریزان ستادهای انتخاباتی را به بیراهه بکشاند؟

از این روست که می گویم استناد به نظرسنجی های آن لاین و بررسی و تعمیم نتایج آن ها، راحت ترین کار ممکن و در عین حال بیهوده ترین آنهاست و کسانی هم که چنین ادعاهایی را دارند، از درک و فهم ساده ترین مفاهیم نظری در مورد نظرسنجی غافل هستند. هماننند کسانی که چون اخبار جنبش سبز را از توییتر دریافت می کردند فارغ از گستردگی حوزه مخاطبان و توییت کنندگان، آب در هاون می کوبیدند و جنبشی را در حد یک اعتراض فراگیر توییتری تقلیل می دادند. اعتراضی که حتی برخلاف نمونه فیس بوکی آن که زمان و مکان اعتراض را به مخاطب می رساند و منبع پیشینی اعتراض بود، تنها منتقل کننده اخبار پس از اعتراض است و به درد کتاب های تاریخ و ثبت وقایع می خورد و نه بیشتر.

]]>
آخرین نتایج، پیش از آخرین مناظره http://www.ipos.me/post/19 http://www.ipos.me/post/19#19 Sat, 08 Jun 2013 03:49:00 GMT Analysis مهمترین یافته‌ها:

  • آخرین نظرسنجی iPOS، که پیش از شروع آخرین مناظره‌ی نامزدهای ریاست‌جمهوری در جمعه 17 خرداد انجام شده،  نشان می‌دهد که بیش از نیمی از پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند هنوز رای مشخصی ندارند. میزان تصمیم‌نگرفته‌ها اکنون حدود 57 درصد است. 7 درصد از پاسخگویان نیز به اشخاصی غیر از نامزدهای موجود اظهار تمایل کرده یا از پاسخ خودداری کرده‌اند.
  • در میان کل افراد متمایل به شرکت در انتخابات، آقای قالیباف با 13 درصد هنوز بالاتر از سایر نامزدها قرار دارد. بعد از ایشان، آقایان رضایی (5.4 ردصد) و جلیلی (5 درصد) قرار دارند. آقایان ولایتی، روحانی و عارف  در رده‌های بعدی قرار می‌گیرند. آقایان حدادعادل و غرضی کماکان در انتهای جدول قرار دارند.
  • اگر از میان پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند فقط کسانی در نظر گرفته شوند که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آرای آقایان قالیباف و رضایی اندکی کاهش نشان می‌دهد. در مقابل آرای آقایان جلیلی، روحانی و عارف نشان‌دهنده‌ی افزایشی اندک است.
  • بر اساس نتایج به دست آمده از آخرین نظرسنجی پیش از آخرین مناظره می‌توان گفت از میان شرکت‌کنندگان احتمالی در انتخابات که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آقای قالیباف با 36 درصد بالاتر از سایر نامزدها قرار دارند. بعد از ایشان، آقایان رضایی با 15 درصد، جلیلی با 14 درصد، ولایتی با 11 درصد، روحانی و عارف با 8 درصد، حدادعادل با 6 درصد و غرضی با یک درصد در رتبه های دوم تا هشتم  قرار می‌گیرند.
  • در طول 6 روز اخیر آرای 6 نامزد دچار افت و خیز بوده است، اما آرای آقایان جلیلی و ولایتی روندی ثابت ولی متضاد داشته است: آرای آقای جلیلی از رشدی مداوم (از 9 به 14 درصد) برخوردار بوده است و در مقابل آرای آقای ولایتی از کاهشی مدواوم (از 19 به 11 درصد).

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، از نظر تصمیم‏گیری برای رای دادن در چه و ضعیت‏هایی قرار دارند.

 

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد از میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده‏اند، هریک از نامزدها چه میزان رای دارند.

جدول زیر میزان اقبال به نامزدها را بر اساس جنسیت (زن و مرد) نشان می‌دهد:



در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان دو گروه سنی (کمتر از 40 سال و بیشتر از 40 سال) مقایسه شده است:

انتخاب رای دهندگان در جدول زیر بر اساس سطح تحصیلات (بدون تحصیلات دانشگاهی و دارای تحصیلات دانشگاهی) مقایسه شده است:

در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان پاسخ دهندگان مقیم در مناطق شهری و غیر شهری مقایسه شده است:


تحلیل:

میزان مشارکت

  • میزان مشارکت در این نظرسنجی همچنان بالای 70 درصد  است. اگر درصد بالایی از کسانی را که از پاسخ به سوالات ما امتناع کرد‌ه‌اند، معادل کسانی فرض کنیم که در انتخابات شرکت نخواهند کرد و به همین دلیل از پاسخ به سوالات مربوط به انتخابات سرباززده‌اند،  آن‌گاه میزان مشارکت به مقدار قابل توجهی کاهش خواهد یافت. با نزدیک شدن به روزهای انتخابات می توان تصویر دقیق تری از میزان مشارکت احتمالی به دست داد.
  • با این همه باید افزود میزان مشارکت بالا در این نظرسنجی لزوماً معادل همان میزان از نسبت شرکت کنندگان در روز انتخابات نیست. در نظرسنجی‌ها، معمولاً میزان «اعلام مشارکت»، بیش از میزان «مشارکت عملی» در روز انتخابات است. تفاوت «مشارکت اعلامی» و «مشارکت عملی» فقط به ایران اختصاص ندارد.
  • اعلام مشارکت بالا، فقط جنبه‌ی سیاسی هم ندارد که ناشی از ترس در پاسخ به این سوال باشد، بلکه می تواند ناشی از این واقعیت ساده باشد که وقتی از مردم برای شرکت در انتخابات سوال می شود آنان فقط باید تمایل خود را «اعلام» کنند اما نیاز به «عمل» (شامل آماده شدن، رفت و آمد، هزینه‌های زمانی و مادی) برای رای دادن ندارند. حال آن که در روز رای گیری آنان باید همه این اعمال را انجام دهند، که به سادگی اعلام یک کلمه «بله» نیست.
  • اعلام مشارکت بالا، همچنین می تواند تا حدی نیز ناشی از ملاحظات روانشناسی سیاسیِ حاکم بر جامعه‌ی ایران باشد، ملاحظاتی که می تواند مردم را به همنوایی با خواست حکومت مبنی بر لزوم شرکت در انتخابات سوق دهد. این همنوایی می تواند نوعی اریبی روشمند در داده های مربوط به میزان مشارکت ایجاد کند.
  • با توجه به همه‌ی این ملاحظات ارقام میزان مشارکت در این نظرسنجی را باید با احتیاط تفسیر کرد.

رای به نامزدها

  • اگر به روند آرای نامزدها از آغاز رسمی رقابت‌های انتخاباتی نگاه کنیم، برخی روندهای مهم را می‌توان چنین توضیح داد، با این ملاحظه که به دلیل سیال بودن رای بیشتر مردم تا زمان پایان این نظرسنجی، نوسان‌های این روندها را باید با احتیاط تفسیر کرد. این روندها، در روزهای آینده می‌تواند به کلی تغییر کند:
  • آرای آقای جلیلی (بدون نوسان) و آرای آقای رضایی (با نوساناتی اندک) رو به رشد بوده است. آرای آقای جلیلی از 9 به 14 درصد و آقای رضایی از 16 به 17 درصد ارتقاء یافته است.
  • با توجه به اختلاف مشاهده شده در میان اعضای اتتلاف 2+1 اگر این ائتلاف را  به صورت ائتلاف 2-1(آقایان ولایتی و حداد منهای آقای قالیباف) در نظر بگیریم ملاحظه می‌شود آرای آقای قالیباف تا روز قبل از این نظر سنجی یک دوره رشد و یک دوره نزول اندک داشته است (از 31 به 39 و اکنون روی 36 درصد)
  • آرای دو نامزد دیگر این ائتلاف، یعنی آقایان ولایتی و حدادعادل از 25 به 17 نزول کرده است.
  • با این حال جمع آرای ائتلاف 2+1 در مقایسه بین روز اول و آخر نظرسنجی‌ها ثابت است (56 درصد).
  • اگر نوعی ائتلاف مفروض بین آقایان عارف  و روحانی را بتوان تصور کرد، ملاحظه می‌شود که جمع آرای این دو نیز در مقایسه بین روز اول و آخر نظرسنجی‌ها ثابت (حدود 16 درصد) بوده است.
  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت، سن، تحصیلات و منطقه‌ی زندگی، از نظر آماری رابطه‌ی معنی داری بین این عوامل و رای به نامزدها را نشان نمی‌دهد. به علاوه این رابطه‌ها سیال است و در بسیاری از موارد روز به روز تغییراتی را نشان می‌دهد که حاکی از تاثیر نمونه بر آن است. با این همه برخی تفاوت‌ها، با رعایت این ملاحظات، قابل ذکر است.
  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت پاسخگویان نشان می دهد از میان کسانی که به آقایان قالیباف و حداد و ولایتی رای می دهند، نسبت زنان اندکی بیشتر از مردان است.
  • .همچنین می توان گفت، در میان رای دهندگان به آقایان حداد، رضایی و قالیباف، افراد کمتر از 40 سال نسبت بیشتری از افراد بالای 40 سال دارند.
  • از نظر سطح تحصیلات، میان رای دهندگان به آقایان عارف روحانی و ولایتی از یک سو و آقایان جلیلی، حداد، رضایی و قالیباف از سوی دیگر تفاوت وجود دارد، به طوری که افراد با تحصیلات دانشگاهی، به نسبت بیشتری به آقایان عارف و روحانی و ولایتی رای داده‌اند و افراد با تحصیلات غیردانشگاهی به نسبت بیشتری به آقایان جلیلی، حداد، رضایی و قالیباف.
  • وقتی پاسخگویان را بر حسب منطقه زندگی آنان به دو گروه شهری و غیر شهری (شامل جمعیت روستایی و عشایری) تقسیم کنیم، می‌توان گفت که در میان رای دهندگان به آقای عارف و قالیباف نسبت شهری‌ها و در میان رای دهندگان به آقای رضایی نسبت غیرشهری‌ها بیشتر از بقیه‌ی نامزدها است.

 

روش اجرای نظرسنجی

نظرسنجی‌های iPOS به شیوه چرخشی (Rolling) چهار روزه انجام می‌شود.

نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن‌های ثابت و همراه در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 1067 نفر است.

یافته‌های نظرسنجی را می توان با اطمینان 95 درصد و در فاصله‌ی اطمینان 3 درصد به کل افراد بالای 18 سال ایرانی ساکن ایران تعمیم داد.

مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هرروز انجام می‌شود.

]]>
حمله و دفاع در مناظره سوم http://www.ipos.me/post/20 http://www.ipos.me/post/20#20 Sat, 08 Jun 2013 03:48:00 GMT Blog مناظره سوم کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری که دیروز برگزار شد نسبت به مناظره های قبل جذاب تر بود و پرسش و پاسخ میان آنها، اختلاف های فکری و عملی کاندیداها را بیشتر نمایان کرد. این امر البته غیرقابل پیش بینی هم نبود. سیاست و حواشی آن در دو بخش داخلی و خارجی به اندازه ای مهم است که نامزدها در آخرین و مهمترین مناظره دور اول رقابت های ریاست جمهوری یازدهم با تمام داشته های خود وارد میدان رقابت شدند تا آخرین تیر در ترکش رقابت های انتخاباتی را به بهترین نحو مورد استفاده قرار دهند.

اما مناظره دیروز چه داشت که تا این حد نامزدها را رو در روی هم قرار داد؟

نکته اول، هماهنگی دو نامزد منتسب به اصلاح طلبان بود. آقایان عارف و روحانی به هیچ وجه همدیگر را مورد سئوال و چالش قرار ندادند و وقت خود را برای پاسخ دادن به یکدیگر صرف نکردند. همین هم به آقای روحانی این اجازه را داد که در پایان مرحله اول مناظره دیروز، فرصت و زمانی بیشتر از سایر کاندیداها برای بیان نکته های پایانی اش داشته باشد و رقبای خود را مورد انتقاد قرار دهد، بدون آنکه آنها فرصت دفاع دوباره را پیدا کنند.

به عنوان نکته مهم دوم می توان به عدم هماهنگی در میان سه کاندیدای ائتلاف موسوم به 2+1 یعنی آقایان قالیباف، ولایتی و حداد عادل اشاره کرد. امری که حداقل دو بار توسط آقای رضایی بیان شد و نامزدهای ائتلاف هم پاسخی ندادند و یا بهتر بگویم، پاسخی برای این امر نداشتند. آنها که – به مردم – قول داده بودند تنها و در نهایت با یک کاندیدا وارد انتخابات می شوند به قدری در فضای فکری متفاوت به بیان نظرات خود می پرداختند که توگویی، تمام ادعاهای پیشینی شان در خصوص هماهنگی و ائتلاف نادرست بوده است.
به عنوان مهمترین دلیل این امر می توان به گفته های آقای قالیباف اشاره کرد که آقای ولایتی را در مورد "قهوه خوردن با میتران" - رئیس جمهوری پیشین فرانسه – مورد انتقاد قرار داد و گفت آن وقت که شما قهوه می خوردید عراقی ها با هواپیماهای فرانسوی – میراژ – روی رزمندگان بمب می ریختند. آقای ولایتی البته پاسخ داد که قهوه خوردن او با آقای میتران مربوط به پس از جنگ است. اما فارغ از ادعای آقای قالیباف و یا جواب آقای ولایتی، مشخص شد که ائتلاف این دو و البته آقای حداد عادل همانگونه که پیش از این هم بارها مطرح شده بود در نطفه مرده به دنیا آمده بود.

آقای قالیباف به نظر من یکی از مهمترین شکست خورده های مناظره دیروز هم بود. او که در نظرسنجی ها از سایر رقبا جلو است با یک برآورد اشتباه، داستان مجوز حمله به کوی دانشگاه را خودش مطرح کرد تا به نوعی جواب انتقادها به خود در فضای مجازی را داده باشد. امری که پاسخ دادن به آن، بعد از ثبت نام و رد صلاحیت آقای هاشمی، دیگر اهمیت استراتژیک خودش را برای قالیباف از دست داده بود. اما او این بحث را دوباره به میان کشید تا با پاسخ آقای روحانی مواجه شود که آقای قالیباف را متهم کرد که منظور ایشان از دادن مجوز به اعضای دفتر تحکیم برای مراسم سالگرد کوی دانشگاه، شناسایی "گازانبری" دانشجویان بوده است. بعد از این حمله قالیباف و دفاع روحانی و حمله متقابل او، قالیباف تا پایان مناظره دیگر نتوانست موفق عمل کند و منفعل بود.
آقای عارف هم از جمله افراد دیگری بود که می توانست از فرصت مناظره بهتر عمل کند، اما این فرصت را از دست داد. اشتباه آقای عارف این است که با آوردن اسم آقای خاتمی می خواهد برای خودش رای جمع کند. در حالی که اسم آقای خاتمی باید با یک کنش عملی همراه باشد. به عنوان مثال آقای عارف می گوید که از ظرفیت آقای خاتمی در رابطه با دنیا و از ظرفیت آقای هاشمی در رابطه با کشورهای اسلامی استفاده می کند. معنی حرف آقای عارف احتمالا این است که ایشان از آقای خاتمی می خواهد طی سفرهایی به کشورهای مختلف دنیا به بهبود رابطه ایران با دنیا کمک کند. خب، اما نمی دانم چرا آقای عارف همین حرف را نمی زد تا صحبت هایش برای همه به صورت واضح قابل فهم باشد؟مناظره دیروز یک برنده داشت و یک نفر هم در پایگاه رای خود و مطابق با چارچوب فکری افرادی که برای رای آوردن در میانه آنها برنامه ریزی کرده است، خوب عمل کرد. منظورم آقایان روحانی و جلیلی هستند.

آقای روحانی مزیت رقابتی خودش را در بحث سیاست خارجی و دیپلماسی هسته ای کشور به خوبی ایفا کرد. انتقادهای او به تیم مذاکره کننده ایران به مدیریت آقای جلیلی– که خواسته یا ناخواسته توسط آقایان ولایتی و رضایی تقویت هم شد – و این جمله طلایی که اگر سانتریفیوژها بچرخند اما چرخ کارخانه ها و صنعت نچرخد ما استقلال نخواهیم داشت، به عنوان نقطه عطف صحبت های او شمرده می شود. ضمن اینکه آقای روحانی در پرسش و پاسخ با آقای قالیباف هم، با حمله متقابل، رقیب خود را تا انتهای مناظره به گوشه رینگ برد.

در مورد آقای جلیلی، اگرچه انتقادها به او و دیدگاه های وی در شبکه های اجتماعی زیاد است، اما اگر برنامه ریزی تبلیغاتی ایشان بر افزایش رای در میان بخش هایی از نیروهای بسیج و مردم قشری و مذهبی استوار باشد، او در چارچوب خوبی مناظره کرده است. احتمالا آقای جلیلی این امر را در راستای حضور در دور دوم و پیروزی در آن مطابق مدل احمدی نژاد – هاشمی سال 84 تعریف کرده است که البته من ظرفیت این امر را برای جلیلی در دور دوم چندان راحت نمی بینم.

در میان سایر کاندیداها که آقایان غرضی و عارف در حد ضعیف همانند آنچه که انتظار می رفت ظاهر شدند. به خصوص آقای حداد عادل که نه تنها ضعف مدیریتی خودش را هم نمایان ساخت، بلکه ضعف شخصیتی زیادی هم از نظر شیوه حرف زدن، پاسخ هایی که مطرح می کرد و ... داشت. آقایان ولایتی و رضایی هم در چارچوب فکری خود حرکت کردند، با این توضیح که روحیه محافظه کارانه آقای ولایتی که البته به دلیل انتساب وی به محافظه کاران سنتی ایران چندان عجیب هم نیست، باعث کاهش آرای وی در روزهای اخیر شده و به نظرم این امر ادامه پیدا خواهد کرد.

آقای رضایی اما در مناظره آحر سردگم بود. ایشان یک تاکتیک مشخص دارد که همه چیز را به اقتصاد وصل می کند اما برای این کار برنامه اجرایی ندارد. یعنی نمی داند کجا و چگونه دفاع کند و چه زمانی حمله نماید. ضمن اینکه صحبت های قبلی اش در خصوص اینکه پرونده ایران اگر به شورای امنیت برود، بهتر است از اینکه به شورای حکام برود، توسط آقای روحانی به این ضعف آقای رضایی دامن زد.

و در آخر اگر بخواهم از بازنده بزرگ و اصلی مناظره دیروز یاد کنم باید به مردم ایران اشاره نمایم. مناظره دیروز معلوم کرد که از وضعیت پرونده هسته ای و مدیریت کشور نه تنها اصلاح طلبان ناراضی هستند بلکه در میان اصول گرایان و افرادی از قیبل آقای ولایتی به عنوان وزیر امور خارجه 16 ساله ایران و مشاور امور بین الملل رهبری و همچنین آقای رضایی به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، صداهای مخالف بیرون می آید. آنها هم مانند اصلاح طلبان و آقای هاشمی، کشور را در بحران می بینند و مدیریت ایران در پرونده هسته ای را یکی از دلایل آن می دانند.

]]>
روند صعود قالیباف، رضایی و جلیلی http://www.ipos.me/post/17 http://www.ipos.me/post/17#17 Fri, 07 Jun 2013 04:04:00 GMT Analysis مهمترین یافته‌ها:

  • گرچه کماکان بیش از نیمی از پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند هنوز برای رای دادن به یک نامزد مشخص تصمیمی نگرفته‌اند، اما میزان این عده به آرامی رو به کاهش است. میزان تصمیم‌نگرفته‌ها از 63 درصد در 5 روز پیش به 58 درصد در امروز رسیده است. 6 درصد نیز باز هم یا به اشخاصی غیر از نامزدهای موجود اظهار تمایل کرده یا از پاسخ خودداری کرده‌اند.
  • اگر از میان پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند فقط کسانی در نظر گرفته شوند که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آرای آقایان قالیباف، رضایی و جلیلی به رشد خود ادامه داده ‌است.
  • در طول 5 روز اخیر آرای آقایان جلیلی، قالیباف و رضایی به ترتیب رشدی معادل 37، 21 و 1 درصد داشته است. روند رو به نزول اقای ولایتی ادامه یافته و جای ایشان را در رده سوم، آقای جلیلی تصاحب کرده است.
  • در میان کل افراد متمایل به شرکت در انتخابات، آقای قالیباف با 14 درصد هنوز بالاتر از سایر نامزدها قرار دارد. بعد از ایشان، آقایان رضایی (6 ردصد)و جلیلی (5 درصد) قرار دارند. آقایان ولایتی، روحانی و عارف  در رده‌های بعدی قرار می‌گیرند. آقایان حدادعادل و غرضی کماکان در انتهای جدول قرار دارند.
  • اگر از میان پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند فقط کسانی در نظر گرفته شوند که تاکنون تصمیم‏گیری کرده و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آن گاه آقای قالیباف با 39 درصد بالاتر از سایر نامزدها قرار دارند. بعد از ایشان، آقایان رضایی با 17 درصد، جلیلی با 14 درصد، ولایتی با 11 درصد، روحانی با 8 درصد، عارف با 6 درصد، حدادعادل با 4 درصد و غرضی با کمتر از یک درصد در رتبه های دوم تا هشتم  قرار می‌گیرند.

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، از نظر تصمیم‏گیری برای رای دادن در چه و ضعیت‏هایی قرار دارند.

 

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می‏دادید؟

این جدول نشان می‌دهد از میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‏کنند، و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده‏اند، هریک از نامزدها چه میزان رای دارند.

جدول زیر میزان اقبال به نامزدها را بر اساس جنسیت (زن و مرد) نشان می‌دهد:



در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان دو گروه سنی (کمتر از 40 سال و بیشتر از 40 سال) مقایسه شده است:

انتخاب رای دهندگان در جدول زیر بر اساس سطح تحصیلات (بدون تحصیلات دانشگاهی و دارای تحصیلات دانشگاهی) مقایسه شده است:

در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان پاسخ دهندگان مقیم در مناطق شهری و غیر شهری مقایسه شده است:


تحلیل:

میزان مشارکت

  • میزان مشارکت در این نظرسنجی همچنان بالای 70 درصد  است. اگر درصد بالایی از کسانی را که از پاسخ به سوالات ما امتناع کرد‌ه‌اند، معادل کسانی فرض کنیم که در انتخابات شرکت نخواهند کرد و به همین دلیل از پاسخ به سوالات مربوط به انتخابات سرباززده‌اند،  آن‌گاه میزان مشارکت به مقدار قابل توجهی کاهش خواهد یافت. با نزدیک شدن به روزهای انتخابات می توان تصویر دقیق تری از میزان مشارکت احتمالی به دست داد.
  • با این همه باید افزود میزان مشارکت بالا در این نظرسنجی لزوماً معادل همان میزان از نسبت شرکت کنندگان در روز انتخابات نیست. در نظرسنجی‌ها، معمولاً میزان «اعلام مشارکت»، بیش از میزان «مشارکت عملی» در روز انتخابات است. تفاوت «مشارکت اعلامی» و «مشارکت عملی» فقط به ایران اختصاص ندارد.
  • اعلام مشارکت بالا، فقط جنبه‌ی سیاسی هم ندارد که ناشی از ترس در پاسخ به این سوال باشد، بلکه می تواند ناشی از این واقعیت ساده باشد که وقتی از مردم برای شرکت در انتخابات سوال می شود آنان فقط باید تمایل خود را «اعلام» کنند اما نیاز به «عمل» (شامل آماده شدن، رفت و آمد، هزینه‌های زمانی و مادی) برای رای دادن ندارند. حال آن که در روز رای گیری آنان باید همه این اعمال را انجام دهند، که به سادگی اعلام یک کلمه «بله» نیست.
  • اعلام مشارکت بالا، همچنین می تواند تا حدی نیز ناشی از ملاحظات روانشناسی سیاسیِ حاکم بر جامعه‌ی ایران باشد، ملاحظاتی که می تواند مردم را به همنوایی با خواست حکومت مبنی بر لزوم شرکت در انتخابات سوق دهد. این همنوایی می تواند نوعی اریبی روشمند در داده‏های مربوط به میزان مشارکت ایجاد کند.
  • با توجه به همه‌ی این ملاحظات ارقام میزان مشارکت در این نظرسنجی را باید با احتیاط تفسیر کرد.

رای به نامزدها

  • به نظر می‌رسد شکل‌گیری آرای شناور با تاخیری قابل توجه شروع شده است. دو مناظره‌ی تلویزیونی نامزدها می‌تواند یکی از دلایل این امر باشد. مناظره‌ی امروز، جمعه 17 خرداد، و اثر آن بر شکل‏گیری آرا را در نظرسنجی‌ای که فردا صورت خواهد گرفت، می‌توان ملاحظه کرد.
  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت، سن، تحصیلات و منطقه‌ی زندگی، از نظر آماری نشان  از رابطه‌ی معنی داری بین این عوامل و رای به نامزدها در بر ندارد. با این همه برخی تفاوت‌های قابل ذکر وجود دارد.
  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت پاسخگویان نشان می دهد از میان کسانی که به آقایان قالیباف و حداد رای می دهند، نسبت زنان اندکی بیشتر از مردان است.
  • .همچنین می توان گفت، در میان رای دهندگان به آقایان رضایی، روحانی و قالیباف، افراد کمتر از 40 سال نسبت بیشتری از افراد بالای 40 سال دارند. آقای رضایی در این مورد تفاوت بیشتری با دو نامزد دیگر دارد.
  • از نظر سطح تحصیلات، میان رای دهندگان به آقایان عارف و ولایتی از یک سو و اقای جلیلی از سوی دیگر تفاوت وجود دارد، به طوری که افراد با تحصیلات دانشگاهی، به نسبت بیشتری به آقایان عارف و ولایتی رای داده‌اند و افراد با تحصیلات غیردانشگاهی به نسبت بیشتری به آقای جلیلی.
  • وقتی پاسخگویان را بر حسب منطقه زندگی آنان به دو گروه شهری و غیر شهری (شامل جمعیت روستایی و عشایری) تقسیم کنیم، می‌توان گفت که در میان رای دهندگان به آقای عارف و قالیباف نسبت شهری‌ها و در میان رای دهندگان به آقای رضایی نسبت غیرشهری‌ها بیشتر از بقیه‌ی نامزدها است.

 

روش اجرای نظرسنجی

نظرسنجی‌های iPOS به شیوه چرخشی (Rolling) چهار روزه انجام می‌شود.

نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن‌های ثابت و همراه در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 1067 نفر است.

یافته‌های نظرسنجی را می توان با اطمینان 95 درصد و در فاصله‌ی اطمینان 3 درصد به کل افراد بالای 18 سال ایرانی ساکن ایران تعمیم داد.

مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هرروز انجام می‌شود.

]]>
مناظره برای هیچ http://www.ipos.me/post/15 http://www.ipos.me/post/15#15 Fri, 07 Jun 2013 03:51:00 GMT Blog از زمانی که رقابت های انتخابات ریاست جمهوری در ایران معنی دار شده است یعنی از سال 76، مناظره های انتخاباتی جز در یک مورد هیچ گاه منجر به ایجاد هیجان در رای دهندگان نشده است. البته در همان یک بار هم – مناظره موسوی و احمدی نژاد در سال 88 – این اصول پذیرفته شده در مناظره ها نبوده که شیب حساسیت انتخاباتی را برای رای دهندگان افزایش داده است؛ بلکه نوع ویژه ای از برخورد آقای احمدی نژاد در متهم کردن آقای موسوی و همسر ایشان بود که به مناظره جهت داد و البته ناتوانی و عدم آمادگی آقای موسوی در واکنش مناسب به این ادعاهای نادرست هم، باعث شد که آقای احمدی نژاد برنده آن مناظره باشد. 

اما مگر مناظره انتخاباتی چیست و چرا کاندیداهای رقابت های انتخاباتی برای آن باید به اندازه کافی آماده باشند؟ 

در مناظره های انتخاباتی در حد تعیین رئیس جمهور، دو عامل در برنده یا بازنده شدن هر یک از طرفین موثر است. اول چهره ظاهری مناظره کننده هاست که باید با خونسردی و نوعی متانت همراه باشد. مهمترین مثال کلاسیک این جنبه از مناظره ها را در رقابت های انتخاباتی ریاست جمهوری آمریکا در سال 1960 می توان جست و جو کرد که جان اف کندی، کاندیدای حزب دموکرات در مقابل ریچارد نیکسون کاندیدای حزب جمهوری خواه و معاون رئیس جمهوری آیزنهاور قرار گرفت. برای اولین بار مناظره دو کاندیدا از تلویزیون پخش می شد و برخلاف چهره بشاش آقای کندی، آقای نیکسون که از سویی هم برای انتخاب خودش تبلیغ می کرد و هم باید وظایف معاون رئیس جمهور را به جای می آورد با چهره ای خسته جلوی دوربین تلویزیون ظاهر گردید و از گریم کردن صورت خود جلوی دوربین هم سر، باز زد. کسانی که مناظره این دو را از تلویزیون دیدند معتقد بودند که آقای کندی عملکرد بهتری داشته است و آنهایی که از رادیو به این مناظره گوش دادند آقای نیکسون را به عنوان برنده مناظره انتخابات کردند. 

این چهره را محمد خاتمی در مناظره های انتخاباتی سال 1376 داشت. هرچند مناظره رقبای ریاست جمهوری در سال 1376، در واقع همانند یک پرسش و پاسخ تلویزیونی بود و کاندیداها در موضوعات کلیدی اختلاف نظرهای اساسی با یکدیگر نداشتند اما چهره آقای خاتمی به ایشان یک مزیت رقابتی مشخص در مقابل سایر کاندیداها می داد.

نکته دوم که البته این روزها به نسبت چهره اهمیت بیشتری هم دارد، توان حمله و دفاع درست در مورد موضوع های مشخص و پیدا کردن روایت غالب برای جلب رای مخاطب است. وقتی می گویم موضوعات مشخص منظورم این نیست که اگر یک کاندیدا بگوید تورم را مهار می کند یا نرخ بیکاری را کم و اشتغال را افزایش می دهد، انتخابات را می برد. بلکه یک کاندیدا برای هر یک از این ادعاها و برنامه های مطرح شده توسط خود، باید برنامه اجرایی مشخص و با عدد و رقم داشته باشد و اگر می گوید که قصد دارد یک طرح اقتصادی یا یک برنامه سیاسی را اجرا کند، هزینه آن را از کجا تامین خواهد کرد و این هزینه به طور مشخص چه بخشی از جمعیت و در چه حدی آن را متاثر می کند.

امری که در مناظره های انتخاباتی در ایران هیچ گاه رایج نبوده است. نه در سال 76، نه در سال 88 و نه امروز در مناظره های انتخاباتی رقابت های ریاست جمهوری سال 92، که کاندیداها اگر هم بخواهند فرصت کافی برای پرسش و پاسخ انتخاباتی را ندارند. نه تنها، تعداد آنها زیاد است، بلکه هیچ برنامه اجرایی ارائه نمی دهند و مناظره آنها بیشتر در بیان کلیات خلاصه می شود.

انبوهی از اطلاعات در اختیار کاندیداها قرار می گیرد و از آنها انتظار می رود که به همه آنها جواب بدهند. به همین دلیل به بیان کلیات و تنها ذکر نکته ها بسنده می کنند. در حالی که یک مناظره کننده خوب به جای طرح چندین بحث به صورت کلی، باید دو یا موضوع مشخص را انتخاب و تمام برنامه تبلیغاتی اش را بر آن متمرکز کند. رقیب یا رقیبان را بر این اساس مورد حمله (یا در مدل ایرانی اش، انتقاد) قرار دهد و آمادگی دفاع در برابر حمله های متقابل را داشته باشد. امری که حتی در مناظره موسوی و احمدی نژاد، جز در مورد حمله شخصی احمدی نژاد به موسوی، خالی از طرح پرسش و پاسخ های کوبنده در موضوعات مشخص بود. 

نکته مهم دیگر در مناظره های ریاست جمهوری سال 1392، عدم فرصت کافی برای بیان دیدگاه ها و عقاید و دفاع و حمله متناسب است. این امر البته در مناظره اول به مراتب بیشتر از مناظره دوم نمود داشت. تعداد زیاد کاندیداها – هشت نفر – که به نوعی مناظره میان آنها را می توان از لحاظ عددی با مناظره های رقابت های مقدماتی جمهوری خواهان در سال 2012 هم مقایسه کرد، این فرصت دوقطبی کردن و تمایز دیدگاه میان کاندیداها را برای مخاطب می گیرد. اتفاقا همین موضوع – وقت کم – یکی از ایرادهایی بود که در رقابت های مقدماتی جمهوری خواهان در سال 2012 مطرح می شد که چگونه کاندیدها می توانند در مورد موضوعات مهم اقتصادی وسیاسیت خارجی تنها در حد 1 یا 2 دقیقه به اظهار نظر بپردازند.

مرکز جان شورنستین در مورد رسانه، سیاست و سیاست گذاری عمومی دانشگاه هاروارد (John Shorenstein Center on the Press. Politics and Public Policy) تحقیقی را در همین مورد منتشر کرده و پیشنهاداتی را برای بهتر برگزار شدن مناظره ها در سال 2016 ارائه داده است. امری که به نظر من باید در مناظره های ریاست جمهوری در ایران و یا هر جای دیگری از دنیا هم مورد نظر قرار بگیرد.

و به عنوان نکته آخر باید توجه داشت که مناظره های انتخاباتی بین کاندیداها با تمرکز بر گرفتن رای افراد تصمیم نگرفته Undecided Voters متمرکز است و چون تعداد افراد تصمیم نگرفته در رقابت های مدرن انتخاباتی در حد 4 یا 5 درصد (در حداکثر خود) است، اهمیت آن هم در همین حد قابل تعریف خواهد بود. در ایران که یک هفته قبل از انتخابات و مطابق نظرسنجی های آی پز، با یک رای 60 درصدی از افراد تصمیم نگرفته مواجه هستیم، این مناظره ها اگر توسط یک کمیپن، درست هدایت شوند می توانند برگ برنده یک رقابت انتخاباتی باشند.

]]>
روند نزولی ولایتی http://www.ipos.me/post/11 http://www.ipos.me/post/11#11 Thu, 06 Jun 2013 04:05:00 GMT Analysis مهمترین یافته‌ها:

  • هنوز اکثریت پاسخگویانی که میگویند در انتخابات 24 خرداد شرکت می کنند، فرد مورد نظر خود را انتخاب نکرده اند. این عده 60 درصد از پاسخگویان را شامل می شود.
  • از میان کسانی که می گویند در انتخابات شرکت خواهند کرد، 60 درصد هنوز رای و نظر مشخصی ندارند. 7 درصد نیز یا به اشخاصی غیر از نامزدهای موجود اظهار تمایل کرده یا از پاسخ خودداری کردهاند. نوسانات ارای نامزدها در میان کل پاسخگویان شرکت کننده اندک است.
  • اگر از میان پاسخگویانی که میگویند در انتخابات شرکت میکنند فقط کسانی در نظر گرفته شوند که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آقای قالیباف به رشد مداوم خود ادامه داده است. رای آقای قالیباف از 32 درصد در 10 خرداد به 37 درصد در 15 خرداد افزایش یافته است. در مقابل شاهد نزول نسبتا یکنواخت آرای آقای ولایتی هستیم. آرای ایشان در همین فاصله زمانی، از 16 درصد به 12 درصد کاهش یافته است. این دو روند متضاد از 12 خرداد ثابت بوده است.
  • در میان کل افراد متمایل به شرکت در انتخابات، آقای قالیباف با 12 درصد بالاتر از سایر نامزدها قرار دارد. بعد از ایشان، آقایان رضایی، ولایتی قرار دارند. آقایان جلیلی، عارف و روحانی در ردههای بعدی قرار میگیرندو در انتها آقایان حدادعادل و غرضی قرار گرفتهاند.
  • اگر از میان پاسخگویانی که میگویند در انتخابات شرکت میکنند فقط کسانی در نظر گرفته شوند که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آن گاه آقای قالیباف با 35 درصد بالاتر از سایر نامزدها قرار دارند. بعد از ایشان، آقایان رضایی با 17 درصد، ولایتی با 13 درصد، جلیلی با 11 درصد، روحانی و عارف با 8 درصد، حدادعادل با 6 درصد و غرضی با 2 درصد در رتبه های دوم تا هشتم  قرار میگیرند.

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می دادید؟

این جدول نشان می‌دهد پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می کنند، از نظر تصمیم گیری برای رای دادن در چه و ضعیت هایی قرار دارند.

 

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می دادید؟

این جدول نشان می‌دهد از میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می کنند، و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، هریک از نامزدها چه میزان رای دارند.

جدول زیر میزان اقبال به نامزدها را بر اساس جنسیت (زن و مرد) نشان می‌دهد:



در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان دو گروه سنی (کمتر از 40 سال و بیشتر از 40 سال) مقایسه شده است:

انتخاب رای دهندگان در جدول زیر بر اساس سطح تحصیلات (بدون تحصیلات دانشگاهی و دارای تحصیلات دانشگاهی) مقایسه شده است:

در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان پاسخ دهندگان مقیم در مناطق شهری و غیر شهری مقایسه شده است:


تحلیل:

میزان مشارکت

  • میزان مشارکت بالا در این نظرسنجی لزوماً معادل همان میزان از نسبت شرکت کنندگان در روز انتخابات نیست. در نظرسنجیها، معمولاً میزان «اعلام مشارکت»، بیش از میزان «مشارکت عملی» در روز انتخابات است. تفاوت «مشارکت اعلامی» و «مشارکت عملی» فقط به ایران اختصاص ندارد.
  • اعلام مشارکت بالا، فقط جنبهی سیاسی هم ندارد که ناشی از ترس در پاسخ به این سوال باشد، بلکه می تواند ناشی از این واقعیت ساده باشد که وقتی از مردم برای شرکت در انتخابات سوال می شود آنان فقط باید تمایل خود را «اعلام» کنند اما نیاز به «عمل» (شامل آماده شدن، رفت و آمد، هزینههای زمانی و مادی) برای رای دادن ندارند. حال آن که در روز رای گیری آنان باید همه این اعمال را انجام دهند، که به سادگی اعلام یک کلمه «بله» نیست.
  • اعلام مشارکت بالا، همچنین می تواند تا حدی نیز ناشی از ملاحظات روانشناسی سیاسیِ حاکم بر جامعهی ایران باشد، ملاحظاتی که می تواند مردم را به همنوایی با خواست حکومت مبنی بر لزوم شرکت در انتخابات سوق دهد. این همنوایی می تواند نوعی اریبی روشمند در داده های مربوط به میزان مشارکت ایجاد کند.
  • با توجه به همهی این ملاحظات ارقام میزان مشارکت در این نظرسنجی را باید با احتیاط تفسیر کرد.

رای به نامزدها

  • تنها کمتر از 10 روز به انتخابات مانده، اما 60 درصد رای دهندگان احتمالی نمیدانند چه خواهند کرد. شکلگیری تاخیری آرا باعث شده است تلاش برای جلب آرای رای دهندگان بدون تصمیم هنوز معنی دار باشد. با این همه، آخرین مناظرهی نامزدها یکی از آخرین فرصت ها برای جلب آرای شناور در سطح ملی و در زمان واحد خواهد بود.
  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت پاسخگویان نشان می دهد از میان کسانی که به آقایان جلیلی، حداد و عارف رای می دهند، نسبت زنان اندکی بیشتر از مردان است.
  • .همچنین می توان گفت، در میان رای دهندگان به آقایان عارف، روحانی و قالیباف، افراد کمتر از 40 سال نسبت بیشتری از افراد بالای 40 سال دارند. آقای عارف در این مورد تفاوت بارزی با دو نامزد دیگر دارد.
  • اگر پای سطح تحصیلات به میان بیاید، میان رای دهندگان به آقایان عارف، روحانی و ولایتی، افراد با تحصیلات دانشگاهی، نسبت بیشتری دارند. تفاوت آقای عارف با سایر نامزدها در این زمینه چشمگیر است.
  • وقتی پاسخگویان را بر حسب منطقه زندگی آنان به دو گروه شهری و غیر شهری (شامل جمعیت روستایی و عشایری) تقسیم کنیم، میتوان گفت که در میان رای دهندگان به آقای عارف نسبت شهریها و در میان رای دهندگان به آقای رضایی نسبت غیرشهریها بیشتر از بقیهی نامزدها است.

 

روش اجرای نظرسنجی

نظرسنجی‌های iPOS به شیوه چرخشی (Rolling) چهار روزه انجام می‌شود.

نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن‌های ثابت و همراه در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 1067 نفر است.

یافته‌های نظرسنجی را می توان با اطمینان 95 درصد و در فاصله‌ی اطمینان 3 درصد به کل افراد بالای 18 سال ایرانی ساکن ایران تعمیم داد.

مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هرروز انجام می‌شود.

]]>
خبر را برجسته و به رقیبت وصل کن http://www.ipos.me/post/14 http://www.ipos.me/post/14#14 Thu, 06 Jun 2013 04:04:00 GMT Blog فرض کنید که شما مدیر یک کمپین انتخاباتی هستید. آیا واقعا لازم است تا با تبلیغات منفی رقیب خودتان را مورد انتقاد و حمله قرار دهید؟ بعضی مواقع این امر لازم است؛ اما راه های دیگری هم برای حمله بک یک رقیب انتخاباتی وجود دارد بدون آنکه شما متهم به تخریب یا تبلیغات منفی بشوید.

این را از این بابت می گویم که در برخی جوامع – مانند ایران – تبلیغات منفی به نوعی تخریب رقیب به حساب می آید و بار معنایی منفی دارد؛ برخلاف جایی مانند آمریکا که در انتخابات ریاست جمهوری سال 2012، بیشتر از 70% تبلیغات تلویزیونی در آن را تبلیغات منفی تشکیل می داد.

به عنوان یک کمپینر یا عضوی از تیم تبلیغاتی یک ستاد انتخاباتی شما می توانید از منطق ویژه ای که پشت یکی از تئوری های مهم ارتباطی وجود دارد استفاده کنید. در تئوری برجسته سازی Agenda Setting Theory، رسانه ها به شما – به عنوان مخاطب - نمی گویند که چگونه فکر کنید؛ بلکه به شما می گویند که راجع به چه چیزی فکر کنید. وقتی آنچه که در رسانه ها تنها به عنوان یک موضوع خبری باارزش شمرده می شود و در تیر اخبار و مطالب قرار می گیرد، برجسته می شود به صورت ناخودآگاه به منبع اصلی خود – که در ذهن مخاطب قرار دارد - وصل می گردد. اگر مخاطب نسبت به آن موضوع، ذهنیت مثبت داشته باشد به صورت غیر مستقیم حس مثبتی پیدا خواهد کرد و اگر ذهنیت مخاطب منفی باشد، حس وی منفی خواهد بود.

در رقابت های ریاست جمهوری آمریکا در سال 1980، خبری تحت عنوان آزاد شدن گروگان های آمریکایی در ایران، چنین نقشی را در خدمت کمپین انتخاباتی رونالد ریگان و علیه جیمی کارتر ایفا کرد. گروگان ها آزاد نشدند اما ذهنیت منفی رای دهندگان نسبت به جیمی کارتر که به عنوان رئیس جمهور مسئول مستقیم جان آمریکایی ها بود، دوباره برجسته گردید و بیشتر شد. بدون آنکه واقعا دوباره نیاز باشد تا با تبلیغات منفی، رقیب دموکرات رونالد ریگان مورد حمله قرار گیرد.

انتشار خبر گرفتن اجازه حمله و تیراندازی در کوی دانشگاه تهران توسط باقر قالیباف در سال 1382 که در جمع محدودی از بسیجیان مطرح کرده بود و یکی رسانه های سبز – سایت کلمه – آن را منتشر نمود هم چنین نقشی را به ضرر وی ایجاد کرد. هرچند کمپین قالیباف، خود به طرز ناشیانه ای به این امر دامن زد و با انتشار فیلم صحبت های آقای قالیباف در جمع داشجویان دانشگاه صنعتی شریف مدعی شد که اصلاح طلبان در شورای امنیت کشور این مجوز را به او داده بودند اما وی از آن استفاده نکرد. مخالفان سپس بخش هایی از صحبت های آقای قالیباف را در تناقض با این ادعا و سپس متن کامل سخنان وی را منتشر کردند که نشان می داد آقای قالیباف، در ادعای خود دوگانه عمل کرده است.

 

برجسته سازی خبری در جوامعی که خبر رسانه ها نقش مهمی در تعیین آرای مردم و نظر آنها دارد، بسیار مورد استفاده قرار می گیرد. شاید برجسته سازی در بخش هایی که در معرض مستقیم خبر قرار نداشته باشند، چندان موثر و مهم نباشد، اما اگر شما بخشی از گروه هدف خود را در میان رای دهندگانی که هر روز با انواع خبرها مواجه هستند، جست و جو می کنید توجه به این نقش برجسته سازی خبری یک رویکرد مهم تبلیغاتی است.

در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2012، رسانه های محافظه کار تا اواسط تابستان هر ماه منتظر گزارش ماهانه اداره کار در خصوص میزان شغل های اضافه شده در ماه قبل می ماندند و از چند روز قبل خبرهای مرتبط با آن را برجسته می کردند. اگرچه به دلیل ماهیت متفاوت تبلیغات انتخاباتی در آمریکا این برجسته سازی خبری با تبلیغات منفی همراه می گردید، اما در واقع برجسته سازی منبع تغذیه ای برای تبلیغات منفی انتخاباتی به شمار می رفت که بارورپذیر تر به نظر برسد.

کاری که دموکرات ها به شیوه متقابل آن با بزرگ کردن اخبار مرتبط به پولدار بودن میت رامنی و عدم رابطه او با طبقه متوسط انجام دادند.

در تبلیغات انتخاباتی ترمی داریم به نام Image Making یا آنچه که در فارسی "انگاره سازی" تعریف شده است. رسانه ها انگاره ای از یک خبر – شخص، موضوع و ... – می سازند و آن را به هدف خود چه به صورت مثبت و چه به صورت منفی متصل می کنند و در خدمت برجسته سازی به کار می برند. آنچه که از سویی حسن روحانی را به عنوان یک مذاکره کننده موفق و سعید جلیلی را به عنوان یک مذاکره کننده چغر و مقاوم معرفی می کند در واقع همین انگاره ای است که از این دو در میان پایگاه خبری شان ساخته می شود. و یا قالیباف هنگامی که خود را به عنوان یک مدیر خوب – جهادی- معرفی می کند، همین جنبه از تبلیغات سیاسی را مدنظر دارد.

نکته مهم اما در برجسته سازی و متصل کردن انگاره نسبت به یک شی خبری، قابلیت این اتصال بنا بر سابقه و ذهنیت خبری مخاطب است. اگر مخاطب بتواند توسط سلسله ای از این اخبار در گذشته و حال، یک کاندیدا را با انگاره های مثبت – توسط ستاد خود – یا منفی – توسط ستاد رقیب – قبول کند، فرایند برجسته سازی کار خود را با موفقیت به پایان رسانده است.

]]>
نوسانات آرا هنوز اندک است http://www.ipos.me/post/7 http://www.ipos.me/post/7#7 Wed, 05 Jun 2013 05:27:00 GMT Analysis مهمترین یافته‌ها:

  • هنوز اکثریت پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات 24 خرداد شرکت می کنند، فرد مورد نظر خود را انتخاب نکرده اند. با این حال میزان این عده در مقایسه با روز قبل از 61 به حدود 59 درصد کاهش یافته است.
  • نوسانات آرای نامزدها به طور کلی هنوز اندک است. آقای قالیباف با اندکی افزایش رای، پیشتازی خود را حفظ کرده است، اما آقای رضایی جای آقای ولایتی را در رتبه‌ی دوم به خود اختصاص داده است.
  • از میان کسانی که می گویند در انتخابات شرکت خواهند کرد (بیش از 75 درصد)، 59 درصد هنوز رای و نظر مشخصی ندارند. 6 درصد نیز یا به اشخاصی غیر از نامزدهای موجود اظهار تمایل کرده یا از پاسخ خودداری کرده‌اند.
  • در میان کل افراد متمایل به شرکت در انتخابات، آقای قالیباف با 12 درصد بالاتر  از سایر نامزدها قرار دارد. بعد از ایشان، آقایان رضایی (5.4)  و ولایتی (4.7) قرار دارند. آقای جلیلی با 4 درصد و آقایان عارف و روحانی با 3 درصد، آقای حدادعادل با  2 و آقای محمد غرضی با 1 درصد رتبه های های چهارم تا هشتم را به خود اختصاص داده‌اند.
  • اگر از میان پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند فقط کسانی در نظر گرفته شوند که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آن گاه آقای قالیباف با 35 درصد بالاتر از سایر نامزدها قرار دارند. بعد از ایشان، آقایان رضایی با 15 درصد، ولایتی با 13 درصد، جلیلی با 12 درصد، عارف با 9 درصد، روحانی با 7 درصد، حدادعادل با 5 درصد و غرضی با 2 درصد در رتبه های دوم تا هشتم  قرار می‌گیرند.

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می دادید؟

این جدول نشان می‌دهد پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می کنند، از نظر تصمیم گیری برای رای دادن در چه و ضعیت هایی قرار دارند.

 

سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می دادید؟

این جدول نشان می‌دهد از میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می کنند، و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، هریک از نامزدها چه میزان رای دارند.

جدول زیر میزان اقبال به نامزدها را بر اساس جنسیت (زن و مرد) نشان می‌دهد:



در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان دو گروه سنی (کمتر از 40 سال و بیشتر از 40 سال) مقایسه شده است:

انتخاب رای دهندگان در جدول زیر بر اساس سطح تحصیلات (بدون تحصیلات دانشگاهی و دارای تحصیلات دانشگاهی) مقایسه شده است:

در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان پاسخ دهندگان مقیم در مناطق شهری و غیر شهری مقایسه شده است:


تحلیل:

  • میزان مشارکت بالای 70 درصد در این نظرسنجی لزوماً معادل میزان کسانی که در روز انتخابات رای می دهند نیست. در نظرسنجیها معمولاً میزان اعلام مشارکت، بیش از میزان مشارکت عملی در روز انتخابات است. این موضوع فقط به ایران اختصاص ندارد. به علاوه، با توجه به ملاحظات روانشناسی سیاسیِ حاکم بر جامعهی ایران، این رقم را باید با احتیاط تفسیر کرد.
  • شکل‌گیری با تاخیر آرا باعث شده است تلاش برای جلب آرای رای دهندگان بدون تصمیم هنوز معنی دار باشد.  با این حال نشانههای آرام حرکت در تغییر آرا از هم اکنون قابل مشاهده است، گرچه با نوساناتی اندک.
  • بررسی آرای نامزدها بر اساس جنسیت پاسخگویان نشان می دهد از میان کسانی که به آقایان جلیلی، حداد و عارف رای می دهند، نسبت زنان اندکی بیشتر از مردان است.
  • همچنین می توان گفت، در میان رای دهندگان به آقایان روحانی، عارف و قالیباف، افراد کمتر از 40 سال نسبت بیشتری از افراد بالای 40 سال دارند.
  • اگر پای سطح تحصیلات به میان بیاید، میان رای دهندگان به آقایان عارف، روحانی و قالیباف، افراد با تحصیلات دانشگاهی، نسبت بیشتری دارند. تفاوت آقای عارف با سایر نامزدها در این زمینه چشمگیر است.
  • وقتی پاسخگویان را بر حسب منطقه زندگی آنان به دو گروه شهری و غیر شهری (شامل جمعیت روستایی و عشایری) تقسیم کنیم، میتوان گفت که در میان رای دهندگان به آقای عارف نسبت شهریها و در میان رای دهندگان به آقای رضایی نسبت غیرشهریها بیشتر از بقیهی نامزدها است.

روش اجرای نظرسنجی

نظرسنجی‌های iPOS به شیوه چرخشی (Rolling) چهار روزه انجام می‌شود.

نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن‌های ثابت و همراه در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 1067 نفر است.

یافته‌های نظرسنجی را می توان با اطمینان 95 درصد و در فاصله‌ی اطمینان 3 درصد به کل افراد بالای 18 سال ایرانی ساکن ایران تعمیم داد.

مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هرروز انجام می‌شود.

]]>
مارپیچ سکوت در خدمت تبلیغات سیاسی http://www.ipos.me/post/6 http://www.ipos.me/post/6#6 Wed, 05 Jun 2013 05:22:00 GMT Blog فرض کنید پنج نفر در سلسله مراتب مختلف مانند رئیس جمهور، یک استاد دانشگاه، یک کارشناس اداره بازرگانی، یک دانشجو و یک نماینده مجلس پشت یک میز نشسته اند و در مورد موضوعی بحث می کنند. اگر رئیس جمهور ادعایی را مطرح کند، در وحله اول ممکن است با مخالفت هیچ یک از 4 نفر دیگر مواجه نشود، حتی اگر صحت گفته های او محل تردید باشد و هر چهار نفر هم با وی مخالف باشند. اما به محض اینکه یکی از این افراد، در آنچه که رئیس جمهور ارائه کرده ابراز شک کند، بقیه هم اگر با وی هم نظر باشند، عقیده شان را در مخالفت با رئیس جمهور مطرح می کنند.

اما چرا هر یک از این 4 نفر منتظر دیگری است تا او شروع کننده انتقاد از رئیس جمهور باشد؟

پاسخ به این سئوال را یکی از تئوری های کلاسیک ارتباطات به نام "مارپیچ سکوت" ارائه می دهد که در تبلیغات سیاسی کاربرد زیادی دارد. مطابق این تئوری اگر افرادی فکر کنند که در اقلیت هستند، تمایلی به ابراز نظر نشان نمی دهند، چون این کار ممکن است باعث انزوای آن ها در جمع شود. جمع این سکوت های ناخواسته، خود مارپیچی از سکوتی مرئی اما ناراضی را ایجاد می کند.

حال اگر به مثال خودمان برگردیم، می بینیم که هر یک از این 4 نفر، چون از نظر سلسله مراتب اداری پایین تر از رئیس جمهور هستند از این بیم دارند که در مقام مخالفت با وی در اقلیت قرار بگیرند و از آنجا که از نظر و عقیده دیگران اطلاع ندارند به بیان مخالفت خود نمی پردازند. اما به محض اینکه یک نفر نظری مخالف نظر شخص ارشد ارائه کند، آنها هم جرات ابراز نظر پیدا می کنند.

بخش های اقلیت اما با سلسله مراتب بالای اداری و توان مالی و اجرایی، این تئوری را در سطح جامعه به این صورت تحمیل می کنند که اکثریت مخالف، در واقع اکثریت واقعی نیست، بلکه اقلیت است و نظرسنجی  های هدایت شده یکی از انواع روش ها برای اثبات آن به شمار می رود که دو نوع کاربرد دارد:

  1. وقتی گروه حاکمان، نظرسنجی های منتشر می کنند که در آن آرای یک کاندیدا به صورتی غیرواقعی برجسته شده است در واقع می خواهند به مخاطبان رقیب اینگونه القا کنند که آنها در اقلیت قرار دارند و حتی گرایش عمومی کسانی که در معرض نظرسنجی قرار دارند را هم به خود جلب نمایند. وقتی آقای حداد عادل در 28 دی سال 1391 – یعنی تقریبا 5 ماه قبل از انتخابات – مدعی شده بود که  ائتلاف 2+1 در نظرسنجی ها 60% آرا را دارد، در واقع قصد داشت به سایر گروه های رقیب – اصلاح طلبان - اینگونه القا کند که به دنبال ریاست جمهوری نباشند، چون گروه های محافظه کار از هم اکنون 60% آرا را به خودشان اختصاص داده اند. او در عین حال در درون جناح محافظه کار هم این پیام را می داد که در اقلیت هستند و بهتر است کاندیدای جناح راست منحصرا از درون ائتلاف 2+1 بیرون بیاید. نظرسنجی هایی که این روزها منتشر می شود نشان می دهد نه تنها ادعای آقای حداد عادل نادرست است بلکه رای او در میان همین اعضای ائتلاف 2+1 هم در کمترین مقدار قرار دارد.
  2. نکته دیگر در نظرسنجی ها، اثبات دروغ بزرگ پس از انتخابات است. قصد ندارم وارد بحث انتخابات پرمناقشه سال 1388 – که اثبات علمی تقلب یا عدم تقلب در آن انتخابات بر مبنای شاخص های آماری موجود عملا غیرممکن است – بشوم، اما وقتی یک سایت طرفدار آقای احمدی نژاد، بر مبنای نظرسنجی های دو ماه قبل از انتخابات، مدعی شده بود که ایشان 63% آرا را بدست خواهد آورد – سایت رجانیوز – و همین نظرسنجی ها مبنای تئوریک اثبات رای 63 درصدی ایشان پس از انتخابات قرار گرفت، یعنی اینکه آن نظرسنجی اساسا بر مبنای توجیه تئوریک پسینی رای تولید شده است؛ وگرنه هرکسی می داند که به خصوص در انتخابات ایران، دو هفته منتهی به انتخابات، مهمترین زمان تشکیل رای به خصوص برای افراد تصمیم نگرفته است (من در مورد مهمترین ایراد این نظرسنجی که در "تعداد نادرست آرای نمونه" آن است در اینجا صحبتی مطرح نمی کنم، چون به موضوع این یادداشت ارتباطی ندارد).

بااین‌حال و اگرچه، مارپیچ سکوت در زمان دیکتاتوری "مارکوس" در دهه 70 میلادی در کشوری مانند فیلی پین توسط شبکه های رسانه ای سنتی و محلی مورد چالش قرار گرفت، اما هنوز در تبلیغات سیاسی به عنوان یکی از ابزارهای مهم کمپین های انتخاباتی می تواند به کار رود. در انتخابات ریاست جمهوری سال 1388، می توان کاربرد این امر را در این انگاره که رای احمدی نژاد در روستاها بالاتر از شهرها هم هست ملاحظه کرد.

به عنوان نکته آخر، نباید این نکته را از نظر دور داشت که از سویی با گسترش شبکه های اجتماعی و رسانه های خبری غیر دولتی در ایران، حس در اقلیت بودن مانند گذشته کاربرد ندارد و از سوی دیگر ظهور موسسه های نظرسنجی مستقل و غیردولتی و حتی نظرسنجی هایی که ستادهای انتخاباتی به صورت مجزا انجام می دهند، توانایی استفاده از مارپیج سکوت را برای تحمیل یک عقیده خاص در تبلیغات سیاسی از طریق نظرسنجی ها با چالش جدی مواجه کرده است؛ هرچند هنوز، هم از ابزارهای تکنیکی آن استفاده می شود و هم آنتی تز تبلیغاتی آن ارائه می گردد.

]]>
انتخابات هنوز دو مرحله‌ای است http://www.ipos.me/post/4 http://www.ipos.me/post/4#4 Tue, 04 Jun 2013 05:57:00 GMT Analysis
  • از آن جا که 61 درصد از کسانی که می گویند در انتخابات ریاست جمهوری  24 خرداد شرکت می‌کنند هنوز در انتخاب فرد مورد نظر خود مردد هستند، نامزدِ تاکنون پیشتاز انتخابات، محمد باقر قالیباف، تنها  11 درصد از آرای شرکت کنندگان احتمالی در انتخابات آینده را در اختیار دارد. به این اعتبار اگر همین امروز انتخابات صورت می گرفت، انتخابات به مرحله دوم کشیده می شد. (در انتخابات ریاست جمهوری ایران، برای پیروزی در دور اول، فرد منتخب نیازمند کسب نیمی از آرای صحیح کسب شده است.)
  • نظرسنجی iPOS نشان می‌دهد، اکنون بیش از 70 درصد مردم می گویند در انتخابات شرکت خواهند کرد.
  • از میان کسانی که می گویند در انتخابات شرکت خواهند کرد، 61 درصد هنوز رای و نظر مشخصی ندارند. 6 درصد نیز یا به اشخاصی غیر از نامزدهای موجود اظهار تمایل کرده یا از پاسخ خودداری کرده‌اند.
  • در میان کل افراد متمایل به شرکت در انتخابات، آقای قالیباف با 11 درصد بالاتر  از سایر نامزدها قرار دارد. بعد از ایشان، آقایان ولایتی و رضایی با 5 درصد، آقایان جلیلی، روحانی و عارف با 3 درصد، آقای حدادعادل با  2 و آقای محمد غرضی با 1 درصد رتبه های های دوم تا هشتم را به خود اختصاص داده‌اند.
  • اگر از میان پاسخگویانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می‌کنند فقط کسانی در نظر گرفته شوند که تاکنون تصمیم گیری کرده و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آن گاه آقای قالیباف با 33 درصد بالاتر از سایر نامزدها قرار دارند. بعد از ایشان، آقایان ولایتی با 16 درصد، رضایی با 15 درصد، جلیلی با 10 درصد، روحانی و عارف با 9 درصد، حدادعادل با 5 درصد و غرضی با 3 درصد در رتبه های دوم تا هشتم  قرار می‌گیرند.
  • این جدول نشان میدهد پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می کنند، از نظر تصمیم گیری برای رای دادن در چه و ضعیت هایی قرار دارند.

     

    سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می دادید؟

    این جدول نشان می‌دهد از میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می کنند، و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، هریک از نامزدها چه میزان رای دارند.

    جدول زیر میزان اقبال به نامزدها را بر اساس جنسیت (زن و مرد) نشان می‌دهد:



    در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان دو گروه سنی (کمتر از 40 سال و بیشتر از 40 سال) مقایسه شده است:

    انتخاب رای دهندگان در جدول زیر بر اساس سطح تحصیلات (بدون تحصیلات دانشگاهی و دارای تحصیلات دانشگاهی) مقایسه شده است:


    تحلیل:

    • میزان مشارکت بالای 70 درصد در این نظرسنجی به این معنی نیست که شهروندان لزوماً به همین میزان نیز در روز انتخابات به پای صندوق‌های رای خواهند رفت. با توجه به ملاحظات روانشناسی سیاسیِ حاکم بر جامعه‌ی ایران، این رقم را باید با احتیاط تفسیر کرد. به علاوه، در نظرسنجی‌ها معمولاً میزان اعلام مشارکت، بیش از میزان مشارکت عملی در روز انتخابات است. این موضوع فقط به ایران اختصاص ندارد.
    • در انتخابات ایران اصولاً رای دیر شکل می‌گیرد و انتخابات آتی ریاست جمهوری در 24 خرداد هم از این قاعده مستثنا نیست. میزان بالای افرادی که هنوز تصمیم نگرفته‌اند به چه کسی می خواهند رای بدهند (حدود 61 درصد) خود گواه این امر است.
    • میزان بالای افراد تصمیم نگرفته ضمنا به این معنی است که هر یک از نامزدها، حتی آنها که در جدول رتبه بندی، در ردیف های آخر قرار دارند، هنوز می‌توانند پیروز انتخابات باشند. به همین دلیل، در روزهای آینده می‌باید شاهد تغییراتی در نسبت و حتی ترتیب آرای نامزدها باشیم.
    • تغییرات آرای نامزدهای موجود در چند روز اخیر قابل ملاحظه نبوده است. فقط پس از انجام اولین دور مناظره های تلویزیونی، آرای آقایان عارف و روحانی اندکی افزایش یافت.
    • در روزهای آینده و با نزدیک شدن به زمان انتخابات و انجام دو مناظره تلویزیونی دیگر انتظار می رود تغییرات آرای نامزدها چشم‌گیر شود و آرای مجموع آنان نیز افزایش یابد.

     

    روش اجرای نظرسنجی

    نظرسنجی‌های iPOS به شیوه چرخشی (Rolling) چهار روزه انجام می‌شود.

    نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن‌های ثابت و همراه در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 1067 نفر است.

    یافته‌های نظرسنجی را می توان با اطمینان 95 درصد و در فاصله‌ی اطمینان 3 درصد به کل افراد بالای 18 سال ایرانی ساکن ایران تعمیم داد.

    مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هرروز انجام می‌شود.

    ]]>
    ائتلاف یا اجماع؛ مسئله این نیست http://www.ipos.me/post/3 http://www.ipos.me/post/3#3 Tue, 04 Jun 2013 05:11:00 GMT Blog مطابق اکثر نظرسنجی های منتشر شده و همچنین نظرسنجی روزانه "آی پز"، هیچ کدام از نامزدهای رقابت های ریاست جمهوری در انتخابات امسال نمی توانند رای بالای 50 درصدی مرحله اول را بدست بیاورند. نتیجه منطقی این فرض هم آن است که تکلیف رئیس جمهور آینده در 24 خرداد مشخص نخواهد شد و هر یک از کمپین های انتخاباتی باید برنامه ریزی تبلیغاتی خود را بر اساس رفتن به دور دوم و پیروزی در آن تهیه کنند.

    اما آیا واقعا نوع و شیوه تبلیغات برای انتخابات یک مرحله ای با انتخابات دومرحله ای متفاوت است؟

    در ایران، تاکنون تنها یک بار انتخابات ریاست جمهوری به مرحله دوم رسیده است، و بررسی آماری نکاتی راجع به این انتخابات – سال 1384 - مشخص می کند که به واقع رقابت های ریاست جمهوری و نوع رای دادن مردم تا چه حد می تواند نسبت به گروه ها و احزاب سیاسی متفاوت و بین دو مرحله از انتخابات، واجد نتایج شگفت انگیز باشد.

    در تمام طول سالهای بعد از 1384، این انگاره نادرست بارها مورد استناد قرار گرفته که آرای آقای هاشمی رفسنجانی در دور دوم رقابت های ریاست جمهوری سال 1384، حاصل آرای وی و آقای دکتر معین در مرحله اول بوده است. در ظاهر هم این امر صحیح است. یعنی آقای هاشمی در دور دوم تقریبا 10 میلیون رای بدست آورد که حاصل جمع رای وی و دکتر معین در دور اول به ترتتیب برابر با 6 و 4 میلیون است.

    اما نگاهی دقیق تری به نحوه آرای این دو کاندیدا در استان های مختلف، اطلاعات بیشتر و البته متفاوتی به ما می دهد.

    به عنوان مثال در تهران، آرای دکتر معین در دور اول به میزان 650 هزار نفر و آرای آقای هاشمی به میزان 1 میلیون و 275 هزار نفر بود. در دور دوم آرای آقای هاشمی به 1 میلیون و 390 هزار نفر افزایش پیدا کرد؛ یعنی تنها 115 هزار رای به آرای آقای هاشمی اضافه شد. به عبارت بهتر اگر در خوش بینانه ترین حالت، تمام آرای اضافه شده به آقای هاشمی در دور دوم در تهران را متعلق به طرفداران دکتر معین بدانیم، این رقم تنها 17% از آرای کل دکتر معین در تهران را شامل می شود. و اگر به همین ترتیب آرای آقای هاشمی و دکتر معین را در استان هایی مانند اصفهان و سیستان و بلوچستان هم مورد تحلیل قرار دهیم، در اصفهان تنها 20% و در سیستان و بلوچستان، 53% از آرای دکتر معین در بهترین حالت به سبد آقای هاشمی ریخته شد.

    خب، ممکن است پرسیده شود پس سایر آرای آقای هاشمی در دور دوم سال 1384، از طرفداران کدام کاندیدا به دست آمده است؟ بررسی دقیق آماری دو استان خراسان شمالی و خراسان رضوی اطلاعات جالبی در این خصوص به ما می دهد. به عنوان مثال در استان خراسان شمالی، آرای آقای هاشمی در دور اول 70 هزار و آرای آقای معین هم 36 هزار رای بود. در دور دوم آقای هاشمی اما 176 هزار رای بدست آورد. یعنی اگر تمام طرفداران دکتر معین به آقای هاشمی رای داده باشند، بازهم آقای هاشمی 70 هزار رای بیشتر بدست آورده است. عجیب نیست که تصور کنیم بخشی از این رای، متعلق به طرفداران آقای قالیباف است که در مرحله اول سال 1384، با 100 هزار رای، در استان خراسان شمالی اول شد.

    مقایسه کوتاه آماری نتایج انتخابات ریاست جمهوری در سال 1384 که تاکنون تنها انتخابات دومرحله ای تاریخ رقابت های ریاست جمهوری در ایران است نشان می دهد که اولا کاندیداها نباید پتانسیل رای خود را در دور دوم بر اساس دوری و نزدیکی سیاسی به یکدیگر و رای مرحله اول تعریف کنند. و ثانیا هر نوع ائتلاف سیاسی در مرحله اول باید تابع درک درست از انتقال رای به کاندیدای مطلوب باشد. به این معنی که اگرچه ممکن است دو نفر از لحاظ سیاسی متعلق به یک گفتمان فکری باشند، اما مادامی که به لحاظ علمی و بر مبنای مطالعات آماری اثبات نشده است، دلیل ندارد که آرای آنها در صورت ائتلاف یا حمایت از یکدیگر، جمع شوند.
    هر کمپین انتخاباتی بر مبنای نظرسنجی های علمی باید این را بداند که یک ائتلاف سیاسی، تا چه میزان بر رای خود کاندیدا و همچنین آرای کاندیداهای رقیب موثر است. در غیر اینصورت چه بسا، یک ائتلاف موجب شود که نه تنها بر آرای کاندیدای یک جریان سیاسی به صورت معنی داری اضافه نشود، بلکه آرای کاندیدایی که با او ائتلاف کرده است در سبد رقبا قرار گیرد و حتی یک انتخابات دو مرحله ای را به انتخاباتی یک مرحله ای تبدیل کند.

    ]]>
    61 درصد رای دهندگان هنوز تصمیم نگرفته‌اند http://www.ipos.me/post/2 http://www.ipos.me/post/2#2 Mon, 03 Jun 2013 08:20:00 GMT Analysis بیشتر رای دهندگان ایرانی هنوز تصمیم نگرفته اند در انتخابات ریاست جمهوری 24 خرداد به کدام یک از کاندیداهای موجود رای دهند.

    نظرسنجی iPOS نشان می‌دهد، تعداد کسانی که هنوز تصمیم خود را برای رای دادن به هر یک از کاندیداها اتخاذ نکرده اند (رای دهندگان تصمیم نگرفته) 60.7% است. مطابق این نظرسنجی، بیش از 70% از پاسخگویان می‌گویند در انتخابات ریاست جمهوری آینده رای خواهند داد.

    در میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می کنند و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، آقای قالیباف با 30.6% در صد بالاتر  از سایر نامزدها قرار دارد. بعد از ایشان، آقایان ولایتی با 19.1%، رضایی با 16.3%، محمدرضا عارف و سعید جلیلی با 9.1%، روحانی با 7.2%، حداد عادل با 5.7% و محمد غرضی با 2.9% رتبه های دوم تا هشتم را به خود اختصاص داده‌اند.

    سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می دادید؟

    این جدول نشان می‌دهد از میان پاسخ‌دهندگانی که می‌گویند در انتخابات شرکت می کنند، و از میان 8 نامزد موجود یک نفر را انتخاب کرده اند، هریک از نامزدها چه میزان رای دارند.

     

    سئوال: اگر قرار بود همین امروز در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید به کدام یک از کاندیداها رای می دادید؟

    اگر آراء افرادی را که هنوز نامزد مورد نظر خود را انتخاب نکرده‌اند (بیشتر از ۶۰ درصد شرکت‌کنندگان) به پاسخ‌ها اضافه کنیم، سهم رای هر یک از نامزدها به میزان قابل توجهی کم می‌شود. در جدول فوق آراء نامزدها بر این اساس مورد مقایسه قرار گرفته است.

     

    جدول زیر میزان اقبال به نامزدها را بر اساس جنسیت (زن و مرد) نشان می‌دهد:

     

    در جدول زیر میزان آرای نامزدها در میان دو گروه سنی (کمتر از 40 سال و بیشتر از 40 سال) مقایسه شده است:


    انتخاب رای دهندگان در جدول زیر بر اساس سطح تحصیلات (بدون تحصیلات دانشگاهی و دارای تحصیلات دانشگاهی) مقایسه شده است:

    تحلیل:

    میزان مشارکت بیش از 70 درصدی در این نظرسنجی به این معنی نیست که شهروندان لزوماً به همین میزان نیز در روز انتخابات به پای صندوق‌های رای خواهند رفت. در نظرسنجی‌ها معمولاً میزان اعلام مشارکت، بیش از میزان مشارکت عملی در روز انتخابات است. این موضوع فقط به ایران اختصاص ندارد.

    در انتخابات ایران اصولاً رای دیر شکل می‌گیرد و انتخابات آتی ریاست جمهوری در 24 خرداد هم از این قاعده مستثنا نیست. میزان بالای افرادی که هنوز تصمیم نگرفته‌اند به چه کسی می خواهند رای بدهند (حدود 61 درصد) خود گواه این امر است.

    میزان بالای افراد تصمیم نگرفته ضمنا به این معنی است که هر یک از نامزدها، حتی آنها که در جدول رتبه بندی، در ردیف های آخر قرار دارند، هنوز می‌توانند پیروز انتخابات باشند. به همین دلیل، در روزهای آینده می‌باید شاهد تغییراتی در نسبت و حتی ترتیب آرای نامزدها باشیم.

    روش اجرای نظرسنجی

    نظرسنجی‌های iPOS به شیوه چرخشی (Rolling) چهار روزه انجام می‌شود.

    نمونه‌گیری به صورت مرحله‌ای طبقه‌بندی شده در سطح استان‌ها است. دارندگان تلفن‌های ثابت و همراه در سطح کل کشور واحد نمونه را تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 1067 نفر است.

    یافته‌های نظرسنجی را می توان با اطمینان 95 درصد و در فاصله‌ی اطمینان 3 درصد به کل افراد بالای 18 سال ایرانی ساکن ایران تعمیم داد.

    مصاحبه‌ها به صورت تلفنی و با پرسشگران آموزش دیده در طول ساعات فعال هرروز انجام می‌شود.

    ]]>
    آرای تصمیم نگرفته؛ مهمترین گرفتاری یک کمپین ایرانی http://www.ipos.me/post/1 http://www.ipos.me/post/1#1 Mon, 03 Jun 2013 08:18:00 GMT Blog اگر به عنوان عضوی از تیم برنامه ریزی و تعیین استراتژی یک کمپین انتخاباتی بدانید که بیشتر از 60% رای دهندگان، هنوز برای انتخاب یک کاندیدا به تصمیم قطعی نرسیده اند، هرگز برای اجرای طرح های تبلیغاتی ناامید نمی شوید؛ حتی اگر تنها 10 روز به زمان رای گیری در انتخابات باقی مانده باشد.

    رای دهندگان تصمیم نگرفته (Undecided Voters) مهمترین هدف در هر کمپین انتخاباتی را به خودشان اختصاص می دهند. کسانی که تصمیم به رای دادن دارند اما هنوز نمی دانند کدام یک از کاندیداها به دیدگاه های آنها نزدیک تر است. از این رو کمپین های انتخاباتی به جای آنکه بر تلاش برای تغییر رای افراد تصمیم گرفته متمرکز شوند – که عملا احتمال آن بسیار پایین است – تمام تلاش خود را به کار می برند که این آرای شناور را جذب نمایند.

    در کمپین های مدرن انتخاباتی از آنجا که به دلیل فرصت زیاد تبلیغات، آرای عمومی به خصوص در روزها و حتی ماه های منتهی به انتخابات شکل یافته است، درصد این آرای تصمیم نگرفته پایین است و نامزدها در حد 2 یا 3 درصد به دنبال جذب آرای افراد تصمیم نگرفته هستند. اما در انتخابات ریاست جمهوری در ایران، که فرصت تبلیغات تلویزیونی – به عنوان مهمترین ابزار تبلیغاتی با گستره وسیع – بسیار محدود و در حد حداکثر 20 روز است، آرای افرادی که در روزهای اخر تصمیم خود را می گیرند بسیار بالا خواهد بود.

    انتخابات ریاست جمهوری در ایران از این حیث شاید مدل نمونه ای از تبلیغات انتخاباتی باشد که در کمپین های مدرن انتخاباتی کمتر مورد مشابه آن وجود دارد. مدلی که در درون خود واجد فرصت ها و تهدیدهایی هم هست.

    مهمترین فرصت برای کاندیداها، به خصوص کاندیداهای کم تر شناخته شده در این است که اگر راه درست تبلیغات و جذب آرای مخاطب را بدانند، می توانند نسبت به جذب این آرای شناور امیدوار باشند.

    اما تهدید متصور در این نوع تبلیغات هم در آن است که افکار عمومی به جای آنکه بر اساس برنامه کاندیداها رای بدهد، می توانند تحت تاثیر اثرات آنی و هیجانات ناشی از نوع تبلیغات یک کمپین و یا وعده های بدون پشتوانه قرار گیرند. امری که اگر در محدوده سه، چهار یا پنج درصدی آرای شناور و تصمیم نگرفته امری معمولی باشد برای یک رای 60 درصدی در انتخابات ریاست جمهوری حتماً یک سم مهلک برای جمهوریت و دموکراسی است.

    آرای تصمیم نگرفته به میزان بالا در عین حال خود، بیانگر یک موضوع دیگر است و آن اینکه در میان کاندیداهای موجود، هیچ یک از منظر افکار عمومی شایستگی انتخاب شدن را مطابق با سابقه و عملکرد کاری گذشته ندارند، به عبارت بهتر اعتبار منبع کاندیداها به عنوان رئیس جمهور زیر سئوال است و جامعه، این کاندیداها را به عنوان افرادی که به صورت بالقوه رئیس جمهور آینده هستند نمی شناسند. 

    به عنوان آخرین نکته، در ارزیابی این آرای تصمیم نگرفته می توان به اهمیت تفکیک این آرا در مناطق جغرافیایی و همچنین بر اساس سن و جنس اشاره کرد. امری که اگر درست در نظر گرفته نشود موجب از دست رفتن فرصت های لازم برای تبلیغات در مکان های جغرافیایی مختلف و بر اساس شعارهای منطبق با گروه مخاطبان خاص خواهد شد. بدیهی است که هر کمپین انتخاباتی با محدودیت زمان و منابع مالی رو به رو است و اگر نداند که پول خود را چگونه، در کجا و در چه زمانی صرف کند، نمی تواند در انتخابات پیروز باشد. انتخابات ایران با این حجم بالا از آرای تصمیم نگرفته، نمونه عملی روشنی از اهمیت "درست تبلیغ کردن" و "تبلیغ درست کردن" است.

    ]]>